ბუკისციხის თამარის ციხე

ბუკისციხის თამარის ციხე გურიაში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბუკისციხეში მდებარეობს, მაღალ გორაზე. ამ ტერიტორიაზე ადამიანი ჯერ კიდევ ბრინჯაოს ხანიდან ცხოვრობდა, ქნტიკურ პერიოდში კი უკვე ქალაქური დასახლება გაჩნდა. თავად თამარის ციხე რამდენიმე სამშენებლო ფენას მოიცავს, ადრეული შუასაუკუნეებიდან გვიან შუასაუკუნეებამდე. 1774 წელს ბუკისციხე ლიხაურის ციხესა და ასკანის ციხესთან ერთად ერთად თურქებმა აიღეს. იმავე წელს იგი მამია IV გურიელმა და სოლომონ I-მა უკან დაიბრუნეს. თამარის ციხე გურიის რუსეთთან შეერთებამდე იმერეთიდან და მესხეთიდან შავი ზღვისკენ მიმავალ გზას უწვდა კონტროლს. ძეგლი დღესდღეობით ძალიან დაზიანებულია, ამჟამად შემორჩენილია ციხის მხოლოდ ჩრდილო-აღმოსავლეთი ნაწილი. ნაგებობის ჩრდილოეთ მხარეს მიდგმული მრავალსართულიანი კოშკის პირველ სართულზე ქვის დიდი საწნახელი და ქვისავე კიბის ნაშთი გამოვლინდა. მეორე სართული საცხოვრებელი საცხოვრებელი უნდა იყოს, მესამე სართული კი - საბრძოლო. მას VI-VII საუკუნეებით ათარიღებენ. ციხეს აღმოსავლეთით X საუკუნის ეკლესიაა მიშენებული, რომლისგანაც მხოლოდ ჩრდილოეთისა და აღმოსავლეთის კედლებია გადარჩენილი. ტაძარს შესასვლელი დასავლეთიდან აქვს. საკურთხეველი სწორკუთხაა. ძეგლის შიდაპირი მოპირკეთებულია.