დადიანების სასახლე - palace of Dadiani

სამეგრელოს შესახებ


საუკეთესო პერიოდი: ყველა სეზონი

სამეგრელო დასავლეთ საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეა, რომელიც მდინარე რიონსცხენისწყალსენგურსა და შავ ზღვას შორის მოქცეულ ტერიტორიას მოიცავს. მისი ცენტრალური ქალაქია ზუგდიდი. სამეგრელოს რეგიონს მთელი თავისი ისტორიის მანძილზე უდიდესი სტრატეგიული მნიშვნელობა ენიჭებოდა, რის გამოც რომაელების, ბიზანტიელების, მონღოლების, თურქების, სპარსელების, რუსებისა და სხვათა არმიების არაერთი შემოსევის ობიექტი გახდა. ეს მხარე მდიდარია სხვადასხვა ეპოქის კულტურის ძეგლებითა და შთამბეჭდავი ბუნებით, ცისკიდურთან, ჭინკების სამეფოში მოლივლივე ლურჯი ტბებითა თუ ულამაზესი კანიონებით.


ისტორია

ანტიკურ ხანაში სამეგრელო კოლხეთის სამეფოს ნაწილს წარმოადგენდა. კოლხეთი მთლიანად მოიცავდა დღევანდელი დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიას. თანამედროვე ეპოქამდე ამ რეგიონს ლაზიკის და ეგრისის სახელწოდებებითაც იცნობდნენ, მისი პოლიტიკური ცენტრი არქეოპოლისი (ან ნოქალაქევი) იყო. სწორედ ნოქალაქევს უკავშირდება არგონავტებისა და ოქროს საწმისის მითი. რომაელებმა ეს მხარე ჩვენს წელთაღრიცხვამდე პირველ საუკუნეში დაიპყრეს და აქ თითქმის 400 წლის განმავლობაში ბატონობდნენ. XI საუკუნეში დასავლეთ და აღმოსავლეთ საქართველო ერთ სამეფოდ გაერთიანდა, რომელმაც XV საუკუნემდე იარსება. XV საუკუნის დასასრულს საქართველო სამ მოქიშპე, დამოუკიდებელ სახელმწიფოდ დაიყო: ქართლი, კახეთი და იმერეთი. შეიქმნა რამოდენიმე სამთავრო, რომელთაგან ერთ-ერთი იყო ოდიში. იგი დღევანდელი სამეგრელოს მთელს ტერიტორიას მოიცავდა. XII საუკუნის შუა წლებიდან მოყოლებული XIX საუკუნემდე ოდიშს დადიანების გვარის წარმომადგენლები მართავდნენ.
1803 წელს ოდიში რუსეთის პროტექტორატად გამოცხადდა. ამ დროისთვის აღმოსავლეთ საქართველო უკვე რუსეთის მმართველობის ქვეშ იყო. 
1918 წელს საქართველომ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა და სამეგრელო ახალი დემოკრატიული ქვეყნის ნაწილი გახდა. დღეს ისტორიული სამეგრელოს სამთავროს ტერიტორია სამეგრელოზემო სვანეთის ადმინისტრაციული რეგიონის შემადგენლობაში შედის. 


კულტურა

სამეგრელო თავისი ისტორიული წარსულით და ადათ-წესებით ძალიან საინტერესო მხარე. ამ მხარის ყოფა-ცხოვრებით დაინტერესება წარსულში დიდი იყო. ბერძენი მწერლები კოლხებს ბიბლიური ნოეს შვილის - იაფეტის შთამომავლებად თვლიდნენ, ჰეროდოტე კი მათ ეგვიპტური წარმოშობის ხალხად მიიჩნევდა. ნიკოლოზ დამასკელი წერდა, რომ კოლხები მიცვალებულს მიწაში არ მარხავენ, არამედ ტყავში შეახვევდნენ და ხეზე ჩამოკიდებდნენ. ჰეროდეტეს ცნობით კოლხებს ჩვეულებად ჰქონდათ წინდაცვეთა. ასეთ ზნე-ჩვეულებებზე დიდ გავლენას ახდენდნენ მეზობელი კულტურები. გარედან შემოსული რელიგიურ კულტურებთან ერთად კოლხეთში გავრცელებული ყოფილა ხეთა თაყვანისცემა და სხვა, რომელთა ნაწილი სახეცვლილი ფორმით დღემდე გვხვდება სამეგრელოში, უმეტესად მაღალმთიან სოფლებში. ერთ-ერთი ასეთი ტრადიციაა „ყვავის წილი“, რომლის დროსაც კვერცხის ნაჭუჭს აავსებენ ღომით და ყველით, სახურავზე ააგდებენ და თან იტყვიან - ყვავის წილი, ამის შემდეგ ყვავი წიწილას არ წაიღებსო. საქართველოს ყველა კუთხში დიდი მნიშვნელობა ენიჭებოდა დატირების რიტუალს, ამ მხრივ ცნობილი ტრადიციაა მეგრული „ზარი“ - სარიტუალო სიმღერა მიცვალებულთა დატირებისთვის. სამეგრელო მდიდარი ფოლკლორითაც გამოირჩევა. ყველაზე ცნობილი მეგრული ხალხური სიმღერაა მეგრული ნანა“ - იავნანა, რომლის ერთერთი ჰანგი რუსმა კომპოზიტორმაპეტრე ჩაიკოვსკიმ თავის ცნობილ საშობაო ბალეტში - „მაკნატუნა“ - გამოიყენა. ეს მშვენიერი პატარა ლექსი კი ალბათ ბევრს გსმენიათ:

მზე დედაა ჩემი,
მთვარე მამაჩემი,
წვრილ-წვრილი ვარსკვლავები
და და ძმაა ჩემი.
ბევრ მოგზაურს აღუნიშნავს მეგრელთა აღნაგობა და სილამაზე. ასევე აღსანიშნავია მათი დახვეწილი სამოსი. გრძელი ჩოხა პირველად მეგრელებს ჩაუცვამთ. მეგრელი ქალის აბრეშუმის, ნატიფად მოსირმული კაბის ნახვა კი საქართველოს ეროვნულ მუზეუმში შეგიძლიათ.
შეუძლებელია ვისაუბროთ სამეგრელოზე და სამზარეულო არ აღვნიშნოთ.
 ტრადიციული მეგრული საკვები ცხარე და უხვი საკაზმით გამოირჩევა. ამის მიზეზი ის გახლავთ, რომ ძველად რბილი, სუბტროპიკული ჰავიდან გამომდინარე. მალარია უდიდეს საფრთხეს წარმოადგენდა სამეგრელოსათვის და ამ რეგიონის მცხოვრებლებმა თავიდანვე აღმოაჩინეს, რომ დიდი რაოდენობით  წიწაკის მოხმარება საშინელი დაავადების განვითარებას გარკვეულწილად აფერხებდა. საბოლოოდ, ცხარე სანელებლები მეგრული სამზარეულოს ტრადიციულ ატრიბუტად იქცა. ცნობილია მეგრული სულგუნი, აჯიკა, საცივი, თუმცა მოწინავე პოზიციებზე მაინც ელარჯი გახლავთ,  რომელიც ღომისა და სულგუნისგან მზადდება და გულგრილს არავის ტოვებს. აუცილებლად უნდა ვახსენოთ ღვინოც. საქართველოში 500–ზე მეტი ვაზის ჯიში ხარობს, ხოლო 60 მათგანი სამეგრელოში იზრდება. მათგან ყველაზე ცნობილია ოჯალეშის ჯიშის ყურძენი, რომლისგანაც საუკეთესო ღვინო მზადდება; ეს არის ნახევრად ტკბილი წითელი ღვინო, რომელსაც ველური ვარდის სუსტი სურნელი და ხასხასა წითელი ფერი ახასიათებს.


გეოგრაფია და კლიმატი

სამეგრელო დასავლეთ საქართველოს ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს, მდინარე რიონს, ენგურს, ცხენისწყლს  და შავ ზღვას შორის, კოლხეთის დაბლობზე, კავკასიონის ქედის მთისწინა და ნაწილობრივ მთის ზოლში. სამეგრელოს ჩრდილოეთით  სვანეთი და კავკასიონის ქედი, ჩრდილო-აღმოსავლეთით რაჭა, აღმოსავლეთით იმერეთი, სამხრეთით გურია, ჩრდილო-დასავლეთით აფხაზეთი, დასავლეთით კი შავი ზღვა ესაზღვრება. რეგიონის ადმინისტრაციულ ცენტრს ქალაქი ზუგდიდი წარმოადგენს. ზუგდიდის გარდა იგი  მოიცავს 6 ადმინისტრაციულ ერთეულს: აბაშა, მარტვილი, სენაკი, ჩხოროწყუ, წალენჯიხა, ხობი და საქართველოს ერთ-ერთ მთავრ საპორტო ქალაქ - ფოთ. სამეგრელოში ვხვდებით როგორც დაბლობებსა და ჭაობიან ნიადაგებ, ისე ბორცვ-გორაკებსა და ხეობებს.  რეგიონის  უდიდესი მდინარეა ხობისწყალი, რომლის სიგრძე 150 კმ–ია. უმაღლესი მთა არის ჭითაგვალა (3226მ).  სამეგრელოს ჩრდილო–დასავლეთ  და  სამხრეთ კიდეზე  გაედინებიან ტრანზიტული მდინარეები – ენგური, ცხენისწყალი და რიონი.
სამეგრელო  დასავლეთ საქართველოს მთელ ტერიტორიასთან ერთად ზღვის ნოტიო სუბტროპიკული ჰავის ოლქშია მოქცეული. სამეგრელოს ვაკე–დაბობი და გორაკ–ბორცვიანი ზოლი გამოირჩევა ნოტიო თბილი ჰავით, უთოვლო ზამთრით და ცხელი ზაფხულით. მისი საშუალო და მაღალმთიანი ნაწილებისთვის კი დამახასიათებელი  ზომიერად ცივი და ცივი ჰავა, თოვლიანი ზამთრით და ხანმოკლე ზაფხულით. დაბლობში წლის საშუალო ტემპერატურა +13-19-ია. ჩრდილოეთით, მთების სიმაღლის მატებასთან ერთად, ჰაერის ტემპერატურა კლებულობს.


რა ვნახოთ

საქართველო ძალიან მდიდარია ნაირგვარი ლანდშაფტით, საოცარი ბუნებით თუ მრავალსაუკუნოვანი კულტურის ძეგლებით და ამ მრავალფეროვნებაში ნამდვილად საპატიო ადგილს იკავებს სამეგრელო. უძველესი ნამოსახლარები, უნიკალური ტაძრები და ციხესიმაგრეები  საოცარ ისტორიებსა თუ მითებს გვიამბობენ და ზღვარი ქრება კიდეც ლეგენდასა და რეალობას შორის. ეს მხარე ნამდვილი ოაზისია უალამაზესი ხეობებით, ჩანჩქერებით, დაბლობის თუ ალპური ტბებით და ბევრი მომაჯადოებელი მღვიმით. კლდეებში ნატვრისთვალივით ჩაბნეული ტობავარჩხილი დაუვიწყარი შთაბეჭდილებების მორევია ყველა მნახველისთვის. სამეგრელოში მდებარეობს  ენდემური სახეობებით მდიდარი კოლხეთის ეროვნული ნაკრძალიც. შეუძლებელია არ გაგაოცოთ მრავალტონიანმა ლოდმა, რომელსაც ქუაქანცალიას ეძახიან, რადგან ხელის მცირე შეხებაზეც კი ირწევა. როგორც ხედავთ, ამ მხარეში სხვადასხვა გემოვნების ადამიანმა შეიძლება იპოვნოს თავისი პატარა სამოთხე.


ბუნება


კულტურული ძეგლები

  • ნოქალაქევი
  • დადიანების სასახლე
  • დადიანების რეზიდენცია სალხინოში
  • მარტვილის ღვთისმშობლის სახელობის ტაძარი
  • ცაიშის საკათედრო ტაძარი
  • კორცხელის ღვთისმშობლის ეკლესია
  • წალენჯიხის საკათედრო ტაძარი
  • ხობის მონასტერი
  • სქურის ეკლესია
  • აბედათის ციხესიმაგრე და ეკლესია
  • რუხის ციხე
  • ეკის მონასტერი
  • შხეფის ციხე
  • ოცინდალეს კომპლექსი
  • ნოჯიხევის რვააფსიდიანი ეკლესია


კურორტები

  • ანაკლია
  • სქური
  • მენჯი
  • ლებარდე
  • მუხური - ლუგელა
  • მალთაყვა
  • ცაიში
  • ჭკადუაში


ყველა ადგილის სანახავად დააჭირეთ აქ



ზუგდიდი, სამეგრელო - Zugdidi, Samegrelo
ზუგდიდი

ზუგდიდი სამეგრელო - ზემო სვანეთის მხარეში მდებარე მუნიციპალიტეტია. მისი ტერიტორია უძველეს...

მარტვილის მონასტერი, სამონასტრო კომპლექსი, church, monastery complex
მარტვილის მონასტერი

მარტვილის სამონასტრო კომპლექსი - ადრეული შუა საუკუნეების ქრისტიანული ტაძარი და სამონასტრო კომპლექსი ...

საინტერესო მარშრუტები სამეგრელოში

იხილეთ ასევე

ეგრისის ქედი (სამეგრელოს ქედი, ოდიშის ქედი) არის კავკასიონის სისტემის სამხრეთ კალთის გასწვრივი გვერდითი ქედი, რომელიც მდებარეობს სამეგ...

ზუგდიდი სამეგრელო - ზემო სვანეთის მხარეში მდებარე მუნიციპალიტეტია. მისი ტერიტორია უძველესი დროიდან იყო დასახლებული. აქ გვხვდება მრავალი ნამ...

მარტვილის სამონასტრო კომპლექსი - ადრეული შუა საუკუნეების ქრისტიანული ტაძარი და სამონასტრო კომპლექსი მარტვილში, სამეგრელო.სამონასტრო კომპლექსი მდებარეო...

ტობის ჩანჩქერი და მღვიმე - საქართველოში ყველაზე მაღალი, 234 მეტრი სიმაღლის, ტობის კასკადოვანი ჩანჩქერი, რომელიც გადმოედინება არსენ ორჯონიკაშვილის (ტობ...

წაჩხურას (ხირზენის ) ჩანჩქერი - მდებარეობს სამეგრელოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სოფელ წაჩხურში, სალხინოს თემში, მდინარე წაჩხურას ხეობაში....

წაჩხურუს მთავარანგელოზის სახელობის ეკლესია და მამათა მონასტერი - მდებარეობს სამეგრელოში, მარტვილის რაიონის სოფელ წაჩხურში, სალხინოს თემში, ხირზენ...

ბალდის კანიონი - ბუნების ძეგლი მდებარეობს სამეგრელოს მხარეში, მარტვილის მუნიციპალიტეტი, სოფელ მეორე ბალდაში, მდინარე აბაშის ხეობა, ბალდის მამათა მონას...

დადიანების საზაფხულო რეზიდენცია - ლევან დადიანისეული სასახლე სოფელ სალხინოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელოს მხარეში, მდინარე წაჩხურას ნაპირზე....

დადიანების კარის წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია - წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია სალხინოს დადიანების სასახლის ეზოში, სოფელ სალხინოში, მარტვილის მუნიციპა...

მარტვილის მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი - გივი ელიავას სახელობის მუზეუმი ქალაქ მარტვილში, სამეგრელო. მუზეუმი დაარსდა 1957 წელს.მუზეუმში ძირითადად დაცულია ა...

კაღუს (ჟუჟღის) ჩანჩქერი - ერთ-ერთი ნაკლებად ცნობილი, პატარა მწვანეში ჩაფლული ჩანჩქერი სამეგრელოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სოფელ პირველ ბალდასთან, ...

ბალდის მამათა მონასტერი და ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია სოფელ ბალდაში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო.ბალდის ეკლესიას დაახლოებით ოთხასი წლის ი...

ნახარებაოს წმიდა გიორგის ეკლესია - ნახარებუს მონასტერი მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელო.ნახარებაოს წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია აშენებულია ღირსი ...

აბჰესის ჩანჩქერი - ხელოვნული ჩანჩქერი მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელოს მხარეში, მარტვილის კანიონთან ახლოს, გზის პირას....

ფოთი - ოფიციალურად სსიპ „ქალაქ ფოთის მუნიციპალიტეტი“— საპორტო თვითმმართველი ქალაქი შავ ზღვაზე, სამეგრელოს მხარეში. მდებარეობს კოლხეთის დაბლობზე, მდინა...

ოქროს ტბა - მდებარეობს სამეგრელოში, ქალაქ ფოთის მახლობლად, მდინარე მალთაყვასთან. ტბა წარმოადგენს სანიჩბოსნო არხს. ტბის სიგრძე დაახლოებით 1000–1200 მეტ...

ფოთის საკათედრო ტაძარი - მაცხოვრის აღდგომის სახელობის ტაძარი, ძველად ( ღვთისმშობლის შობის სახელობის ტაძარი ) სამეგრელოში, ქალაქ ფოთში.&...

ონიორეს ჩანჩქერი -  67 მეტრი სიმაღლის ჩანჩქერი სამეგრელოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სოფელ მეორე ბალდის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, მდინარე აბაშის მარ...

მარტვილის კანიონი -  ბუნების ძეგლი სოფელ გაჭედილში, მარტვილის მუნიციპალიტეტში, სამეგრელოს მხარეში, ზღვის დონიდან 210 მეტრზე.&...

დადიანების სასახლე - სამეგრელოს მთავრების, დადიანების რეზიდენცია იყო. ის ოდიშის მთავარმა – ლევან II დადიანმა ააშენა, მე-17 საუკუნეში. იგი ქალაქ ზუგდიდ...

ნათიფურუ - საბანაკე ადგილი ნათიფურუს მთასთან, ზღვის დონიდან 1880 მეტრზე. პირველი ქოხი ტობავარჩხილის ტბებისკენ მიმავალ გზაზე. ამ ადგილას მთავრდება სამა...

ხობი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დასავლეთ საქართველოში, ხობის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში. კოლხე...

ჩხოროწყუ — დაბა და მუნიციპალიტეტი სამეგრელოს და ზემო სვანეთის მხარეში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ხობზე, რკი...

პატარა ტობა, იგივე ოხოჯეს ტბა მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედზე, ზღვის დონიდან 2550 მეტრზე.  ის ყ...

დიდღალიშ ტობა მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედზე, ზღვის დონიდან 2700 მეტრზე. დიდღალიშ ტობა ძალიან ...

კალალის ტობა მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთში, ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედზე, ზღვის დონიდან 2490 მეტრზე. კალალიშ ტობა მცირე ზომის ტბაა თუ...

წაქაწყარიშ ტობა მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთში ეგრისის ქედზე, ზღვის დონიდან 2580 მეტრზე. წაქაწყარიშ ტობა ულამაზესია თავისი ფერისა და მდებარეობის გ...

წალენჯიხა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარე ჭანისწყლის...

მარტვილი (ყოფილი გეგეჭკორი; ყოფილი მარტვილი — გადაერქვა 1936 წლის 19 მარტს; ძველი სახელწოდება - ჭყონდიდი) — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დასავლეთ საქართვე...

ჩანჩქერი ინწირა მდებარეობს სამეგრელოში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩქვალერში. ჩანჩქერი გადმოედინაება მდინარე ინწირას კანიონში. ჩანჩქერი და კანიო...

ტობავარჩხილი (ვერცხლის ტბა), იგივე დიდი ტობა მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედზე, ზღვის დონიდან 2650 მე...

ოკარეს ტობა - ტბა მაგანას ხეობაში, სამეგრელო ზემო სვანეთში, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში....

სენაკი — (მეგრ. სანაკი) ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, სენაკის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრ...

აბაშა — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო ზემო-სვანეთის მხარეში, აბაშის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდი...

კაცობურის ეროვნული პარკი - მდებაორებს აბაშის მუნიციპალიტეტის სამხრეთ დასავლეთ ნაწილში. საერთო ფართობი 295 ჰექტარს შეადგენს. ეროვნული პა...

კულტურისა და ხელოვნების განვითარების ცენტრი - სამეგრელოში, აბაშის მუნიციპალიტეტში....

ლებარდეს დიდ და პატარა ტბა მდებარეობის სამეგრელო-ზემო სვანეთში კერძოდ მარტვილის მუნიციპალიტეტში, გვირას ქედის დასავლეთ ფერდობზე. ტბებამდე მისლვა შესაძ...

იხილეთ ასევე
review

დასვი კითხვა

გაქვთ კითხვა ამ ადგილის შესახებ?
დასვი კითხვა ნებისმიერ თემაზე, ჩვენ მზად ვართ, დაგეხმაროთ.

დასვი კითხვა
შეაფასე

დასვი კითხვა

შეაფასე სამეგრელო

საშინელი!

ცუდი!

კარგი!

ძალიან კარგი!

შესანიშნავი!