სვანეთი, უშგული

სვანეთის შესახებ


საუკეთესო პერიოდი: ყველა სეზონი

სვანეთი საქართველოს ყველაზე მაღალმთიანი ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეა და იგი დასავლეთ საქართველოს ჩრდილოეთ ნაწილში მდებარეობს. სვანეთი მკვეთრად გამოხატული ინდივიდუალიზმით გამოირჩევა. მწვერვალები, ქარაფები, ციხე-კოშკები, რომლებიც თავისუფლებისა და ძლიერი სულის  სიმბოლო გამხდარა, დიდი ხანია მოგზაურების, დამსვენებლებისა თუ სამთო სპორტის მოყვარულების ყურადღებას იპყრობს. ეს უძველესი კულტურის მქონე მხარე ძალიან საინტერესოა მრავალრიცხოვანი კულტურის ძეგლებით, სახასიათო ფრესკული ნიმუშებით, წეს-ჩვეულებებითა და მრავალფეროვანი, შთამბეჭდავი ბუნებით. 


ისტორია

ყველაზე ადრეული ცნობა სვანების შესახებ გვხვდება ბერძენ და რომაელ ისტორიკოსებთან სტრაბონთან (ძვ. წ. აღ.64 /63.ა.წ.აღ23/24წწ.)და პლინიუსთან (ახ.წ. 23/24წწ).სტრაბონის მიხედვით სვანები 1 საუკუნეში ,,დიოსკურიის მთიანეთში მცხოვრებ ტომთაგან” აღემატებოდნენ მეზობელ ტომებს ძლიერებით. 

სვანები თავდაპირველად უფრო ვრცელ ტერიტორიაზე იყვნენ განსახლებულნი, მათ თავის დროზე ეჭირათ ლეჩხუმისა და რაჭის მნიშვნელოვანი ნაწილი. სვანები ცხოვრობდნენ დღევანდელი სამეგრელოს გარკვეულ ტერიტორიაზეც. ადრეულ საუკუნეებში სვანეთი კოლხეთის, შემდეგ კი - ეგრისის სამეფოების შემადგენელი ნაწილი იყო.  ძვ.წ. IIIს-ის პირველ ნახევარში, მეფე ფარნავაზის მეფობისას, სვანეთი ქართლის სამეფოს საერითავო იყო. IV საუკუნეში იგი ლაზეთის სამეფოს მოკავშირე გახდა და ხშირად მონაწილეობდა სამეფოს საზღვრების დასაცავად წარმოებულ ლაშქრობებში. სვანეთი ყოველთვის დამოუკიდებლი იყო სანამ 1833 წელს რუსეთის დაქვემდებარებაში არ გადავიდა. 1875-76 წლებში მოხდა  აჯანყება ცარიზმის პოლიტიკის წინააღმდეგ (როცა მეფის მთავრობა რეგიონში გადასახადების გაზრდას აპირებდა), რომელიც სოფელი ხალდეს განადგურებით და აჯანყებულების შეპყრობით დასრულდა. სვანეთის აჯანყებას მიეძღვა ცნობილი სვანური სიმღერა "გაულგავხე". დღესდღეობით სვანეთი სამეგრელო-ზემო სვანეთისა და რაჭა-ლეჩხუმი-ქვემო სვანეთის ადმინისტრაციული რეგიონების შემადგენლობაში  შედის. 


კულტურა 

სვანეთი უძველესი და საინტერესო კულტურის მქონე მხარეა. აქ, ისევე, როგორც ზოგადად საქართველოს მთიან რეგიონებში, ერთმანეთს ერწყმის წარმართული და ქრისტიანული რიტუალები, წეს-ჩვეულებები და ახალ, თვითმყოფად სახეს იღებს. სვანეთში დღემდეა შემორჩენილი საუკუნოვანი სახალხო დღესასწაულები. ერთ-ერთი ძალიან ლამაზი დღესასწაულია ლამპრობა, რომელიც დღემდე მხოლოდ სვანეთშია შემორჩენილი. ეს დღესასწაული წინასაგაზაფხულოდ იმართება, კარგი ამინდისა და მოსავლიანობისთვის. ამ დღესასწაულის მთავარი ატრიბუტი ხისგან დამზადებული ლამპრებია. ლამპრების თანხლებით ჩატარებული რიტუალების შემდეგ იკრიბებიან კოცონის გარშემო და იმართება სიმღერა, ფერხული, ჭიდაობა და ა.შ. სვანეთში დიდი ზეიმით აღნიშნავენ უფლიშს (კვირაცხოვლობა), ასევე დიდი დღესასწაულია კვირიკობა, რომელსაც კალას წმ.კვირიკესა და ივლიტას სახელობის ეკლესიის მოლოცვითა და დღეობით აღნიშნავენ (იგივე ლაგურკა), ცნობილია მიცვალებულთა სულების მოსახსენიებელი დღესასწაული ლიფანალი და ა.შ. აღსანიშნავია სვანური ფოლკლორი ცეკვით, მაღალმხატვრული პოეზიითა და სიმღერით. ცნობილია სვანური ლილე, რომელიც მზის ღვთაებას ეძღვნება. სვანეთში მრავლადაა მითები ქალღმერთებზე, ჭინკებზე, ჯადოსნურ არსებებზე, მოისმენთ დაუჯერებელ სამონადირეო ამბებს.

სვანური ჩაცმულობის განუყოფელი აქსესუარი სვანური ქუდი, რომელიც თექისგან მზადდება. მასზე გადაჭიმული გრეხილი ძაფი ზედა ნაწილზე ჯვრის გამოსახულებას ქმნის.
განსაკუთრებული და უგემრიელია სვანური სამზარეულო. ძველად სვანური სუფრა დაახლოვებისა და პატივისცემის სიმბოლოდ იყო მიჩნეული. მოსისხლეების შერიგება სუფრასთან ხდებოდა, წყდებოდა სასოფლო და საერო საქმეები. გამორჩეული კერძებია კუბდარი და ჭვიშდარი. რაკი სვანეთში განსაკუთრებით განვითარებული მესაქონლეობაა, სამზარეულო ხორცის კერძებისა და რძის პროდუქტების მრავალფეროვნებით გამოირჩევა. სვამენ ერთნახად არაყს - რახს. სანელებლებიდან ცნობილია სვანური მარილი.
სვანეთში უძველესი დროიდან მოიპოვებენ ოქროს. ლეგენდებშიც ხშირად გვხვდება ოქროსრქიანი ხარები და ოქროსთმიანი ქალღმერთები.


გეოგრაფია

სვანეთი საქართველოს ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში მდებარეობს, კავკასიონის ქედის სამხრეთ კალთებზე. აღმოსავლეთით რაჭა ესაზღვრება, სამხრეთითლეჩხუმი და სამეგრელო, დასავლეთითაფხაზეთი, ჩრდილოეთით — ყარაჩაი და ბალყარეთი. სვანეთი კავკასიაში ყველაზე მაღლა დასახლებულ რეგიონად ითვლება. კავკასიის 10 უმაღლესი მწვერვალი სვანეთში მდებარეობს. მათ შორისაა საქართველოს უმაღლესი მწვერვალი შხარა (5 201 ), თეთნულდი (4 974 ), შოთა რუსთაველი (4 960 ), უშბა (4 710 ), აილამა (4 525 ) და სხვა. 

სვანეთი ორ ნაწილად იყოფა, ზემო და ქვემო სხვანეთად, რომლებსაც მაღალი სვანეთის ქედი ჰყოფს ლატფარის უღელტეხილით.  ზემო სვანეთს შეადგენს მდინარე ენგურის ხეობა, ენგურის სათავიდან სამეგრელოს საზღვრამდე. ზემო სვანეთი ბალის ქედით იყოფოდა  ბალს ზემო და ბალს ქვემო სვანეთად. ბალს ქვემო სვანეთი დადეშქელიანების სამფლობელი იყო, ბალს ზემო სვანეთი კი თავისუფალ სვანეთად იწოდებოდა. ქვემო სვანეთს შეადგენს ცხენისწყლის ხეობა სათავიდან მურის ხიდამდე.  ქვემო სვანეთი ლეჩხუმითურთ მე-19 საუკუნის დასაწყისიდან შედიოდა სამეგრელოს დადიანების მფლობელობაში, ამიტომ ის სადადიანო სვანეთადაც არის ცნობილი. ზემო სვანეთის ადმინისტრაციული ცენტრია მესტია, ქვემო სვანეთისა კი - ლენტეხი. ისტორიულ სვანეთში შედიოდა აგრეთვე კოდორის ხეობა. თანამედროვე ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით ზემო სვანეთი შედის სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, ქვემო სვანეთი — რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთის მხარის ლენტეხის მუნიციპალიტეტში, კოდორის ხეობა — აჟარის მუნიციპალიტეტში. ზემო სვანეთში ზღვის დონიდან 2000 სიმაღლემდე ნოტიო ჰავაა, ზამთარი ცივია და გრძელი, ხოლო ზაფხული ხანმოკლე, თბილი და ზოგჯერ ცხელიც. საშუალო წლიური ტემპერატურა 5,7, იანვარში -6,4, ივლისში 16,4. ტემპერატურის აბსოლუტური მინიმუმი -25, აბსოლუტური მაქსიმუმი +35. წელიწადში 1035 მმ ნალექი აღინიშნება. ზემო სვანეთის ყველაზე მაღალ ადგილებში, ნამდვილ ზაფხულს მოკლებული ნოტიო და ნივალური ჰავაა.


რა ვნახოთ

სვანეთი უზარმაზარ მთებთან და კლდეებთან ჰარმონიულად შერწყმული კოშკოვანი სოფლებით, ქართული ხუროთმოძღვრების, ჭედურობისა თუ მხატვრობის მნიშვნელოვანი ნიმუშებით, მრავალსაუკუნოვანი კულტურით, წარუშლელ შთაბეჭდილებას ახდენს მნახველზე. სვანეთის ბუნება კი უდავოდ მომნუსხველია ალპური მდელოებით, კლდეებით, მწვერვალებით, ჩანჩქერებითა თუ ულამაზესი ალპური ტბებით. ეს მხარე ერთნაირად მიზიდველია კულტურით დაინტერესებული ადამიანებისთვის, მთამსვლელებისთვის, მოთხილემურეებისთვისა და უბრალოდ ხეტიალის, მთაში დასვენების და მასშტაბური ხედების მოყვარულთათვის.


ბუნება


კულტურული ძეგლები

  • ლამარია (უშგულის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი)
  • ლაგურკა (კალას წმ. კვირიკესა და ივლიტას ეკლესია)
  • იფრარის მთავარანგელოზთა ეკლესია
  • ნაკიფარის წმ. გიორგის ეკლესია
  • მაცხვარიშის მთავარანგელოზთა ტაძარი
  • იენაშის იონა წინასწარმეტყველის ტაძარი
  • ლაშდღვერის მთავარანგელოზთა ტაძარი
  • ფხოტრერის მთავარაგნელოზთა ტაძარი
  • მულახის მაცხოვრის ტაძარი
  • ჩვაბიანის მთავარანგელოზთა ტაძარი
  • წვირმის მაცხოვრის ტაძარი
  • წვირმის წმ. გიორგის ტაძარი
  • ლაღამის მაცხოვრის ფერისცვალების ტაძარი
  • სვიფის წმ. გიორგის ტაძარი
  • უღვალის წმ. გიორგის ტაძარი


კურორტები



ყველა ადგილის სანახავად დააჭირეთ აქ

მანძილი დედაქალაქიდან
340 კმ
მესტია, სვანეთი - Mestia, Svaneti
მესტია

მესტია დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში მდებარე მუნიციპალიტეტია. მას, ისევე რ...

Ushba waterfall
უშბის ჩანჩქერი (შდუგრა)

უშბის ჩანჩქერი(შდუგრა) საქართველოში ყველაზე წყალუხვი ჩანჩქერია. მდებარეობს სვანეთში, სოფელ მაზერთან....

მუნიციპალიტეტები

იხილეთ ასევე

ეგრისის ქედი (სამეგრელოს ქედი, ოდიშის ქედი) არის კავკასიონის სისტემის სამხრეთ კალთის გასწვრივი გვერდითი ქედი, რომელიც მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვან...

ბილიკი მდიდარია პანორამებით და თვალწარმტაცი ხედებით. მარშრუტზე შეძლებთ იხილოთ: მწვერვალები გულბა, მწვერვალები  უშბა, ლაილა, თეთნულდი, შხარა, გესტ...

უშბის ჩანჩქერი(შდუგრა) საქართველოში ყველაზე წყალუხვი ჩანჩქერია. მდებარეობს სვანეთში, სოფელ მაზერთან. ჩანჩქერთან შესაძლებელია მისვლა როგორც ძირში ასევე...

მარშრუტი არის ერთ-ერთი გამორჩეული სვანეთის ტერიტორიაზე. იგი იწყება მესტიიდან და მთავრდება უშგულში. გზად გაივლის მულახის თემს, წანერის ხეობას, სოფელ ად...

მესტია დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში მდებარე მუნიციპალიტეტია. მას, ისევე როგორც მთლიანად სვანეთს, უძველესი ისტორია აქვს. მე...

ქორულდის ტბები მდებარეობს კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე მესტიის ჩრდილოეთით ზღვის დონიდან 2750 მეტრზე.  ტბებიდან განსაკთრებული ხედი იშლება სვანეთზე, მწვე...

უშბის ჩანჩქერი(შდუგრა) საქართველოში ყველაზე წყალუხვი ჩანჩქერია. მდებარეობს სვანეთში, სოფელ მაზერთან. ჩანჩქერთან შესაძლებელია მისვლა როგორც ძირში ასევე...

სათხილამურო კურორტი ჰაწვალი მდებარეობს სვანეთში, მესტიიდან 8 კილომეტრის დაშორებით. მისი მაქსიმალური სიმაღლე ზღვის დონიდან 2348 მეტრია, ხოლო მინიმალური...

სად მდებარეობს კურორტი თეთნულდი?სამთო-სათხილამურო კურორტი თეთნულდი მდებარეობს ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, სვანეთის კავკასიონის მთავარ წყ...

მარშრუტი იწყება სოფელი ურავიდან. ბილიკი მიუყვება აღმართს და მიდის საბანაკე ადგილთან. საბანაკედან ბილიკი მიემართება დასავლეთისკენ, შედის ხეობაში და გად...

მარშრუტი იწყება კურორტი ლაშიჭალადან და ჩრდილო -აღმოსავლეთის მიმართულებით მიუყვება მდინარე ლაჯანურის მარცხენა ფერდს. გზად ბილიკი კვეთს მდინარის შენაკად...

ლეხზირი — ხეობის რთული ტიპის მყინვარი საქართველოში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ენგურის აუზში. გ...

ჭალაათის მყინვარი — ხეობის რთული ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონი...

მემულის ტბა მდებარეობის ჭუბერის თემში ზღვის დონიდან 2750 მეტრზე. ტბა განლაგებულია მდინაარეების ნენსკრასა და საკენის გამყოფი ქედის აღმოსავლეთ კალთაზე. ...

შკედი — სოფელი რაჭა - ლეჩხუმი ქვემო სვანეთის მხარეში,  ლენტეხის მუნიციპალიტეტში (ჩიხარეშის თემი), მდინარე ცხენისწყლის მარცხენა მხარეს. ზღვის...

ლენტეხი — დაბა, ლენტეხის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს სვანეთის ქედის სამხრეთ კალთებზე, ცხენისწყლის შენაკადის მდინარე ლასკადურაზე, ზღვის ...

მეზირის მთავარანგელოზების ეკლესია - XI საუკუნის დარბაზული ტიპის ეკლესია - ,,მეზრათარგლეზერ“ მეზურის მთავარანგელოზი. მდებარეობს მესტიის მუნიციპალიტეტში...

მეზირის ტბა - მდებარეობს მესტიის მუნიციპალიტეტში, ბეჩოსა და ეცერის თემების საზღვარზე, ტვებიშის თავზე, მეზირის მთაზე, შემაღლებულ ფერდობზე, ზღვის დ...

მაზერი — სოფელი სამეგრელო - ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში (ბეჩოს თემი), მდინარე დოლრაჭალის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. ზღვის...

ქორულდის ტბები - მდებარეობს ზემო სვანეთში, დაბა მესტიაში, ზღვის დონიდან 2850 მ-ზე. ტბებს გარს აკრევს კავკასიონის მყინვარები და მწვერვალები. პანორამულ ...

ზედა ვედი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, ხაიშის თემში....

უშგული — თემი ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. შედგება 4 სოფლისგან: ჟიბიანი, ჩვიბიანი, მურყმელი, ჩაჟაში (თემის ცენტრი).მდებარეობაუშგული მდებარე...

სვანეთის სილამაზისა და საინტერესო ადგილების გასაცნობად ერთ-ერთი საუკეთესო მარშრუტია ხალდედან უშგულში გადამავალი ბილიკი. სვანეთი უმაღლესი მწვერვალები...

ჩათინი, ჩათინთაუ — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონის მთავარი ქედის სამ...

დალაყორის ქედი, დალახორა, სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთი შტოქედი, ლეხზირ-ჭალაათის მყინვარებს შორის. უმაღლესი მწვერვალი დალაყო...

ზეგანი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, იფარის თემში....

მემულის საზაფხულო ფერმები - მდებარეობს სამეგრელო - ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, ჭუბერის თემში ზღვის დონიდან 1270 მეტრზე. ფერ...

მემულის ტბა მდებარეობის სამეგრელო - ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, ჭუბერის თემში, ზღვის დონიდან 2750 მეტრზე. ტბა განლაგებულია მდინაარეების ნე...

ტიტა — სოფელი დასავლეთ საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, ჭუბერის თემში....

ლაკუმურაშ ტობა მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, ეგრისის ქედზე, ზღვის დონიდან 2550 მეტრზე. ტობავარჩხილის ტბიდან დაახლო...

სამეგრელო - ზემო სვანეთში მდებარეობს პატარა სოფელი ჰეშკილი, მესტიიდან 6 კილომეტრში, ზღვის დონიდან 1900 მეტრზე, სამთო- სათხილამურო კურორტ ჰაწვალისკენ მ...

სოფელი ხალდე მდებარეობს სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარის მესტიის მუნიციპალიტეტში, კალას თემში, ჩხუტნერის ქედის სამხრეთით, ხალდეჭალის ხეობაში, ზღვის დონი...

ბანგურიანი — მთა საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის სამხრეთ კალთაზე, მდინარეების მესტიაჭალ...

კალას წმ. კვირიკესა და წმ. ივლიტას სახელობის ეკლესია მდებარეობს ჩხუტნერის ქედის სამხრეთით, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მისი სიმაღლე მერყეობს ზღვის დონიდა...

ბჟედუხი — მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს კავკასიონის მთავარ წყალგამყოფ ქედზე. სიმაღლე 43...

ლახირი — სოფელი მესტიის მუნიციპალიტეტში (მულახის თემი), სვანეთის კავკასიონის მთავარი წყალგამყოფი ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე მულხრის ხეობაში. ზღვის...

მაჯვდიერი — სოფელი მესტიის მუნიციპალიტეტში (მულახის თემი), მდინარე მულხრის (ენგურის მარჯვენა შენაკადი) მარცხენა მხარეს. ზღვის დონიდან 1680 მ, მესტიიდა...

მხერის მთა მდებარეობს ზემო სვანეთში, ლატალის თემში, ზღვის დონიდან 2460 მეტრზე. მხერის მთის უმაღლეს წერტილში მდებარეობს მხერის ეკლესია, მწვერვალ ლაჰილი...

ნაკიფარი — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, იფარის თემში. მდებარეობს მდინარე ენგურის ნაპირზე. ზღვის დონი...

ჟაბეში — სოფელი მესტიის მუნიციპალიტეტში, მულახის თემში. მდებარეობს მდინარე მულხრის (მდინარე ენგურის მარჯვენა შენაკადი) ნაპირზე. ზღვის დონიდან 1680 მეტ...

ჟამუში — სოფელი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, მულახის თემში...

უშბა — ორთავიანი მწვერვალი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონზე, მწვერვალ იალბუზის ...

ჭალაათის მყინვარი — ხეობის რთული ტიპის მყინვარი საქართველოში, სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში, მესტიის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს სვანეთის კავკასიონი...

მარშრუტი იწყება სოფელი ლიხეთის შესასვლელთან, გაივლის სოფელს და მიემართება ჩრდილოეთით საბანაკე ადგილისკენ. საბანაკე ადგილი მდებარეობს მდინარე ხეორის წყ...

იხილეთ ასევე
review

დასვი კითხვა

გაქვთ კითხვა ამ ადგილის შესახებ?
დასვი კითხვა ნებისმიერ თემაზე, ჩვენ მზად ვართ, დაგეხმაროთ.

დასვი კითხვა
შეაფასე

დასვი კითხვა

შეაფასე სვანეთი

საშინელი!

ცუდი!

კარგი!

ძალიან კარგი!

შესანიშნავი!