Guria, Bakhmaro

გურიის შესახებ


საუკეთესო პერიოდი: ყველა სეზონი

გურია დასავლეთ საქართველოში მდებარე მხარეა და ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციის, გურიის ტერიტორიას მოიცავს. გურიას უძველესი ისტორია და ულამაზესი, მწვანეში ჩაფლული ბუნება აქვს. გრილი ტყეებით, მინერალური წყლებით, ალპური მდელოებით, კულტურული ძეგლებითა თუ ქვიშიანი სანაპიროთი გურია სხვადასხვა გემოვნებისა და ინტერესების მქონე ადამიანისთვის გახლავთ მიმზიდველი. აქ მცხუნვარე მზის ქვეშ მოელვარე ზღვის სანაპიროდან უცებ მთის სუსხში, ღრუბლებს მაღლა შეგიძლიათ აღმოჩნდეთ. 


ისტორია

გურიაში ადამიანის ცხოვრების კვალი ქვედა პალეოლითის ხანიდან დასტურდება. ამ მხარეში კულტურათა თანმიმდევრული განვითარების პროცესი ბრინჯაოსა და შემდგომი ხანის მთელ მანძილზე გრძელდება. ურეკ-წვერმაღალაში აღმოჩენილი მასალა ასახავს დასავლეთ საქართველოში კოლხას სამეფოსა და რკინის წარმოების გაძლიერების პერიოდს (ძვ. . II ათასწლეულის II ნახევარი - I ათასწლეულის I ნახევარი). ძვ. . VI საუკუნეში დასავლეთ საქართველოს ტერიტორიაზე ჩამოყალიბდა კოლხას მემკვიდრე ეგრისის სამეფო, რომლის შემადგენლობაშიც იყო მოქცეული გურიის ტერიტორია. გურიას ლაზიკის სამეფოს დაშლის შემდეგ რიონსა და ჭოროხს შორის ტერიტორია ერგო. ლაზიკის სხვა რეგიონებთან შედარებით ეს მხარე ნაკლებად დასახლებული ყოფილა. გურია ქვეყნის ფეოდალიზაციასთან ერთად დაწინაურდა. გურიის გაძლიერება ძირითადად VII-VIII საუკუნეებში ხდება. ამ პერიოდს უკავშირდება საეკლესიო და სამონასტრო ცხოვრების გაძლიერება გურიაში. გურია ამ სახელით პირველად VIII საუკუნეში იხსენიება. ფეოდალურ ხანაში ეს მხარე ჩამოყალიბდა როგორც საქართველოს ერთ-ერთი საერისთავო. ერისთავები იყვნენ გურიელები, რომლებიც ვარდანისძეთა საგვარეულო შტოდან წარმოიშვნენ. გურიის ერთ-ერთი პირველი ერისთავი უნდა ყოფილიყო სიმონ I გურიელი. XV საუკუნის მე-2 ნახევარში საქართველოს ერთიანი სახელმწიფოს დაშლის შემდეგ წარმოიქმნა გურიის სამთავრო და მას გურიელები განაგებდნენ. გურიის სამთავრო მუდმივად იბრძოდა  იმერეთის სამეფოსთან და ოსმალეთის იმპერიასთან. მისი ძირითადი მოკავშირე ოდიშის სამთავრო იყო. გურიის სამთავროს დამუკიდებლობა იწყება კახაბერ II გურიელის დროიდან, როდესაც ის დაუპირისპირდა ერთიანი საქართველოს სამეფოს უკანასნელ მეფესგიორგი VIII-.  XVII საუკუნის II ნახევრიდან სამთავრო ტახტზე გურიელს ოსმალეთის სულთანი ამტკიცებდა.  გურია 1670-იან წლებში ოსმალეთს ხარკად აძლევდა 10-20 წლის 56 ქალ ვაჟს XVIII საუკუნის შუა წლებში გურიის სამთავრო გაძლერდა მამია IV გურიელის მთავრობის დროს. ის ერეკლე II-ის დახმარებით ცდილობდა ოსმალთა განდევნას. გურიის სამთავრომ XIX საუკუნის შუა ხანამდე იარსება. 1877-1878 წლებში გურიაში გადიოდა რუსეთ-ოსმალეთის ომის ფრონტი, რამაც მხარე კიდევ უფრო დააზარალა. დღევანდელი სამხარეო დაყოფის საფუძველზე ისტორიულ გურიას ტერიტორიულ-ადმინისტრაციული მხარის სტატუსი აქვს.


კულტურა

გურია თავისი კულტურით, წეს-ჩვეულებებით და სახასიათო კოლორიტით ძალიან  საინტერესო მხარეა. გურიაში მრავალი სახალხო თუ რელიგიური დღესასწაული აღინიშნება: ალეგრობა, კალანდა, ფერისცვალება და სხვა. დიდი ზეიმით აღინიშნება ფერისცვალება. ამ დღეს სუფრაზე ალაგებენ სიმინდს, ყურძენს, კვახს, ზოგადად იმ წლის მოსავალს, რომელიც ახალშესულია მწიფობაში და სიმბოლურად აღნიშნავენ ბუნების გარდამტეხ მომენტს. თუმცა დღესასწაულის მთავარი მოვლენა დოღია, რომელიც ბახმაროში იმართება. ფერისცვალების დღეს დოღზე დასასწრებად  ბახმაროს მთელი საქართველოდან სტუმრობენ. გურულები ოდითგანვე უბადლო მხედრები იყვნენ. გურული მხედრული ოსტატობა მსოფლიოში გახდა ცნობილი. მათ არაერთგზის იმოგზაურეს ევროპასა და ამერიკაში. ლანჩხუთში აღდგომის დღესასწაულს ტრადიციაა ლელოს თამაში. მოწინააღმდეგე მხარეები თავისთვის ჩაუთქვამენ რომელიმე გარდაცვლილი ახალგაზრდა ადამიანის ან ფრიად საპატივცემულო პიროვნების საფლავზე ბურთის ატანას, სულთათანას თქმას და შესანდობარის დალევას. გამარჯვებული გუნდის წარმომადგენლები დამარცხებულთან ერთად მიდიან საფლავზე და იქ შესანდობარი ისმევა.
გამორჩეულია გურული ფოლკლორი. გურული „კრიმანჭული“ ქართული პოლიფონიის მწვერვალად ითვლება. ანზორ ერქომაიშვილი მას მერცხლების ფრენას ადარებდა. ასევე ცნობილია გურული „ყანური“ ანუ „ნადური“.
ძველი გურული ცეკვებიდან ცნობილია: „ფარცაკუკუ", „კალმახობა", „ფოთლით ცეკვა" და სხვა. ფარცაკუკუომში გამარჯვებული მხედრების მასობრივი ცეკვაა და ქალებთან ერთად სრულდება. გურიაში სამსართულიანიფარცაკუკუ" სცოდნიათ.
საქართველოს სხვა კუთხეების მსგავსად გურიაც სტუმართმოყვარეობით გამოირჩევა. უგემრიელესია გურული სამზარეულო, რომელიც განსაკუთრებულად მდიდარია მცენარეული კერძების მრავალფეროვნებით. აქ მრავალგვარ ფხალეულს ამზადებენ, პოპულარობით სარგებლობს ნიგვზიანი კერძებიც.  ხშირია ასევე ფრინველის კერძები:
შემწვარი ვარია ურწყულით, შემწვარი ქათამი ნიგვზის ბაჟეთი და სხვა. ძალიან გემრიელია გურული ლობიო კეცზე გამომცხვარ მჭადთან და გურულის სუფრისთვის განუყოფელ ადესას ღვინოსთან ერთად. თუმცა გურული სამზარეულოდან ყველაზე ცნობილი საშობაო ღვეზელია. გურული ღვეზელი დღეს მთელს საქართველოში პოპულარულია, მაგრამ ადრე მას გურულები მხოლოდ საშობაოდ აცხობდნენ. 


გეოგრაფია და კლიმატი

გურიის მხარე დასავლეთ საქართველოში, შავი ზღვის პირას მდებარეობს. ჩრდილოეთიდან  მას სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარე ესაზღვრება, რომლისგანაც გამოყოფილია მდინარე ფიჩორით. სამხრეთით ესაზღვრება აჭარისავტონომიურირესპუბლიკა, რომლისგანაც მესხეთის ქედით არის გამოყოფილი. გურიის მხარეს ასევე ესაზღვრება ჩრდილო აღმოსავლეთიდან იმერეთის მხარე  და სამცხე-ჯავახეთის მხარე სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან. დასავლეთიდან გურიის მხარეს 22 კილომეტრიანი სანაპირო ზოლი აქვს. გურიის მხარის ნაწილი ოდიშ-გურიის დაბლობზე მდებარეობს, ნაწილი კი მესხეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთებზე. რეგიონის მთლიანი ფართობიდან 15 000 ჰექტარი დაკავებული აქვს კოლხეთისეროვნულპარკს. ეს მხარე სამ ადმინისტრაციულ ერთეულს მოიცავს: ლანჩხუთისმუნიციპალიტეტი, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტი, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი. გურიის ადმინისტრაციული ცენტრია ოზურგეთი. რეგიონი წყალუხვია. მისი ძირითადი მდინარეებია სუფსა და ნატანები. მხარეში ბევრი მცირე ტბაა. მათ შორის შედარებით მოზრდილებია იმნათის ტბა და ჯაპანის ტბა. გურია მდიდარია მინერალური წყლებით, რომელთაგან ყველაზე ცნობილი ნაბეღლავია.
გურია
ბუნებრივი პირობების მიხედვით ბარისა და მთის ნაწილად იყოფა. ზღვისპირა რაიონებისთვის დამახასიათებელია ნოტიო-სუბტროპიკული ჰავა, ზომიერად ცხელი ზაფხულით და ზომიერად გრილი ზამთრით. მთის ჰავისთვის კი დამახასიათებელია ზომიერად თბილი ზაფხული და ზომიერად ცივი ზამთარი. გურიის მხარის მთიანი ნაწილისთვის დამახასიათებელია ზღვისა და მთის ჰაერის შერწყმა. ამითაა გაპირობებული მხარის სამთო კურორტების სამკურნალო თვისებები. საშუალო წლიური ტემპერატურაა 12-14℃.


რა ვნახოთ

გურიაში ულემაზეს ბუნებასა და საინტერესო კულტურულ ძეგლებს იხილავთ. აქ ნახავთ სხვადასხვა პერიოდის კულტურულ ნიმუშებს, უძველესი კულტურის ნაშთებიდან დაწყებული გვიან შუასაუკუნეებამდე. გურიაში შეძლებთ დასვენებას როგორც ზღვის სასიამოვნო სანაპიროებზე, ასევე მთაში, სადაც მზე, ნაძვნარი, მინდვრები და ნისლები საოცარ პეიზაჟებს ქმნის და ჯანმრთელობისთვის სასარგებლო ჰავაა. ამ მხარეს უკვე ზამთრის სპორტის მოყვარულებიც კი სტუმრობენ. 


ბუნება


კულტურული ძეგლები

  • ჯუმათის სამონასტრო კომპლექსი
  • სამება - ჯიხეთის სამონასტრო კომპლექსი
  • აჭის ეკლესია
  • ლიხაურის ეკლესია
  • ერკეთის ეკლესია
  • უდაბნოს მონასტერი
  • შემოქმედის სამონასტრო კომპლექსი
  • ვაშნარის ნაქალაქარი
  • ასკანის ციხე
  • თამარის ციხე ბუკისციხეში
  • დვაბზუს წმ. გიორგის სახელობის ეკლესია
  • ლიხაურის ღვთისმშობლის სახელობის ეკლესია
  • ოზურგეთის წმ. მარინეს სახელობის ეკლესია
  • ერისთავების ციხე
  • ზოტის ციხე
  • ლიხაურის ციხე


კურორტები

  • ბახმარო
  • ნაბეღლავი
  • გომისმთა
  • ურეკი
  • გრიგოლეთი
  • შეკვეთილი
  • ნასაკირალი
  • ვაკიჯვარი
  • წყალწმინდა


ყველა ადგილის სანახავად დააჭირეთ აქ



მდებარეობა
41.996482, 42.062624
მანძილი დედაქალაქიდან
290 კმ
ოზურგეთი, გურია - Ozurgeti, Guria
ოზურგეთი

ოზურგეთი - ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დასავლეთ საქართველოში, გურიის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდე...

Gomis Mta, Guria, sunset
გომისმთა

გომისმთა წარმოადგენს საზაფხულო მაღალმთიან კურორტს გურიაში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, სადაც ზღვისა დ...

Chinchao lake, Guria
ჭინჭაოს ტბა

ჭინჭაოს ტბა კრატერული წარმოშობის ტბაა, რომელიც მდებარეობს გურიაში, ზღვის დონიდან 2500 მეტრზე.ტბა სიდ...

იხილეთ ასევე

ჯიხეთი, სამება-ჯიხეთის ეკლესია — XIX საუკუნის ეკლესია გურიის მხარეში, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ჭყონაგორასა და სამებას შორის, ამჟამად მოქმედებს...

ოზურგეთი - ქალაქი და მუნიციპალიტეტი დასავლეთ საქართველოში, გურიის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს მდინარეების ნატანებისა და სუფსის ხეობებში,...

გომისმთა წარმოადგენს საზაფხულო მაღალმთიან კურორტს გურიაში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტში, სადაც ზღვისა და მთის ჰაერი ერთმანეთს ერწყმის და აქვს ბუნებრივი ს...

ჭინჭაოს ტბა კრატერული წარმოშობის ტბაა, რომელიც მდებარეობს გურიაში, ზღვის დონიდან 2500 მეტრზე.ტბა სიდიდით არ გამოირჩევა, თუმცა ძალიან ლამაზია და ასეთ ს...

ოზურგეთის ისტორიული მუზეუმი — მუზეუმი ქალაქ ოზურგეთში, გურიის მხარე. ის ყველაზე ძველი მუზეუმია გურიის შვიდ მუზეუმს შორის.ისტორია1936 წელს მახარაძის რა...

ლანჩხუთი — ქალაქი და მუნიციპალიტეტი გურიის მხარეში, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ქალაქში არის სამრეწველო საწარმოები, ჯანდაცვის და...

ჩოხატაური — დაბა გურიის მხარეში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. დაბაში არის ადმინისტრაციული, და ჯანდაცვის დაწესებულებები, ერთი საჯ...

ბახმარო არის მთის კურორტი გურიაში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, სადაც ზღვისა და მთის ჰაერი ერთმანეთს ერწყმის ქმნის უნიკალურ გარემოს. შესაბამისად, აქვს ...

ჯაჯის ტბა მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე ზღვის დონიდან 2655 მეტრზე. ტბა ესაზღვრება ჩოხატაურის ვანის და ადიგენის მუნიციპალიტეტებს. ტბასთან მ...

იხილეთ ასევე
review

დასვი კითხვა

გაქვთ კითხვა ამ ადგილის შესახებ?
დასვი კითხვა ნებისმიერ თემაზე, ჩვენ მზად ვართ, დაგეხმაროთ.

დასვი კითხვა
შეაფასე

დასვი კითხვა

შეაფასე გურია

საშინელი!

ცუდი!

კარგი!

ძალიან კარგი!

შესანიშნავი!