Rabati, Samtskhe - Javakheti

სამცხე - ჯავახეთის შესახებ


საუკეთესო პერიოდი: ყველა სეზონი

სამცხე-ჯავახეთი სამხრეთ საქართველოში მდებარე რეგიონია და მოიცავს სამცხის, ჯავახეთის და თორის ისტორიულ-გეოგრაფიული პროვინციების ტერიტორიებს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია ახალციხე. რეგიონს აქვს გამორჩეული გეოგრაფიული ადგილმდებარეობა, რაც ხელს უწყობდა საუკუნეების განმავლობაში მის ეკონომიკურ და კულტურულ ურთიერთობებს მოსაზღვრე სახელმწიფოებთან. სამცხე-ჯავახეთი უდიდესი ისტორიულ-კულტურული მნიშვნელობის მხარეა და ბევრი ქრისტიანული თუ წინარექრისტიანული ძეგლი შემოგვინახა. ის ასევე მდიდარია მრავალფეროვანი ბუნების ძეგლებით, წიაღისეულითა და კურორტებით. 


ისტორია

სამცხე-ჯავახეთი ისტორიული მესხეთის, იგივე ზემო ქართლის ნაწილია. მესხეთი ისტორიული სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოს ზოგადი სახელწოდებაა. ძველი ისტორიული მესხეთი მოიცავდა მტკვრის აუზის ზემო ნაწილს (სამცხე, ჯავახეთი, კოლა, არტაანი, ერუშეთი) და ჭოროხის აუზს მთლიანად (კლარჯეთი, შავშეთი, ტაო, სპერი, ლაზეთი, ნიგალი, ასისფორი, თორთუმი, ბასიანი). გარკვეული პერიოდი აჭარაც და გურიაც შედიოდა მესხეთის შემადგენოლბაში. ისტორიული მესხეთის დიდი ნაწილი დღეს თურქეთის რესპუბლიკის ფარგლებშია. 

სამცხის სახელწოდება სამხრეთ ქართული ტომის, მესხების სახელიდან (მესხი-სამესხე-სამცხე) მომდინარეობს. მისი უძველესი ცენტრებია ოძრხე და აწყური. სამცხე XVI საუკუნის მე-2 ნახევარში დაპყრობილ იქნა თურქეთის მიერ. 1828-29 წლებში სამცხის ერთი ნაწილი დაუბრუნდა საქართველოს, ხოლო თურქეთის ფარგლებში დარჩა კუთხეები - ყველისხევი, წურწყაბი, ფოცხოვი და ჯაყისწყალი.
ჯავახეთი პირველად ურარტუს მეფის, არგიშთი I-ის წარწერაში მოიხსენება, როგორც დაპყრობილი მხარე. უძველესი დროიდანვე ჯავახეთი ქართლის სამეფოს ერთ-ერთი საერისთავო ოყო. XVI საუკუნეში ჯავახეთი სამხრეთ საქათველოს სხვა ტერიორიის ნაწილთან ერთად ოსმალეთმა მიიტაცა. ამ დროს ქართული მოსახლეობის ერთი ნაწილი ქვეყნის შიდა რაიონებში - ქართლსა და იმერეთში გადასახლდა. ადგილზე დარჩენილებმა იძულებით ისლამი მიიღეს.

XIX საუკუნის I ნახევარში ჯავახეთში კომპაქტურად სახლდებოდა თურქეთიდან დევნილი სომხური მოსახლეობა და რუსეთის იმპერიის შიდა რაიონებიდან გადმოსახლებული რუსული მოსახლეობადუხობორები
სამცხე-ჯავახეთი დღემდე ეთნიკურად მრავალფეროვანი რეგიონია.


კულტურა

კულტურული მრავალფეროვნების მხრივ სამცხე-ჯავახეთი საქართველოს ერთ-ერთი გამორჩეული მხარეა. აქ დღემდეა შენარჩუნებული მრავალი სახალხო დღესასწაული (შოთაობა, ვარძიობა, საფარობა, ბერიკაობა, ბერობანა, შუამთობა, ჯივანობა და ა.შ), რომლებიც გამოჩენილი პირების სახელებთან და ადგილობრივ ტრადიციებთან არის დაკავშირებული. აუცილებლად უნდა აღინიშნოს მესხური სამზარეულო, რომელიც განსხვავებული და ინდივიდუალურია. აქ პურის ტრადიციული სახეობების გარდა, როგორიცაა ლავაში და შოთი, აცხობენ სომინს, კაკალას, უხას, ბაზლამას და ჩაწეკილ პურს. განსხვავებულია აქაური ჩურჩხელაც, მესხები ჩურჩხელის ამოსავლებად თათარის ნაცვლად თუთის ბაქმაზს იყენებენ. საქართველოს ამ კუთხეში ტყლაპებსა და ჩირეულობას გამორჩეულ ყურადღებას უთმობენ და ფართო ასორტიმენტში თუთის ტყლაპი განსაკუთრებულ ადგილს იკავებს. თუთის ტყლაპის გარეშე არ არსებობს არცერთი ქორწილი და დღესასწაული. სამცხე-ჯავახეთში განსაკუთრებით განვითარებული მეცხოველეობაა, ამიტომაც მათი სამზარეულო რძის ნაწარმით და ხორცის კერძებით არის მდიდარი. მესხური სამზარეულოს მწვერვალი ტენილი ყველია. იგი წარმოადგენს ნაღებში დავარგებულ ჩეჩილ ყველს, რომელსაც ქოთნით ინახავენ. აქვს ნაზი კონსისტენცია და ძალიან სასიამოვნო ნაღების არომატი. ასევე უნდა აღინიშნოს, რომ სამცხე-ჯავახეთი საქართველოში ერთადერთი კუთხეა, სადაც ლოკოკინებს საკვებად მოიხმარენ. საქართველო ღვინის ქვეყანად ითვლება. მესხეთი მეღვინეობის კუთხითაც უნდა გამოვყოთ. იგი არა მხოლოდ საქართველოში, არამედ მთელ მსოფლიოში მევენახეობის ერთ-ერთი ყველაზე მაღალმთიანი რეგიონია. ვაზი აქ ზღვის დონიდან 900-1700 მეტრ სიმაღლეზე გვხვდება.
რაც შეეხება მესხურ სამოსს, ამ თემაზე ცნობები საკმაოდ მწირია. როგორც ცნობილია, მესხური სამოსი ეპოქების მიხედვით იცვლებოდა. მასზე დიდი გავლენა მოახდინა, როგორც ოსმალურმა, ისე სომხურმა კულტურამ. ქართველი ეთნოგრაფი, სერგი მაკალათია დაბალი ფენის მესხი ქალის ჩაცმულობას ასე აღწერს: "ქალები იცვამდნენ კალთიან კაბას, ნაოჭიანს და წინ გახსნილს. შიგ ეცვათ წითელგულიანი პერანგი, რომელიც ვერცხლის ღილებით იკვრებოდა. პერანგზე ატარებდნენ "ზუბუნს". კაბის საგულეს იკრავდნენ "ანდუსტით" და ვერცხლის ძეწკვით. ქალები ქვეშ ატარებდნენ გრძელ შარვალს, რომელსა ტოტი (ბოლოები) მოქარგული ჰქონდათ, ოქრომკედითა და ფერადი ძაფებით. კაბის წინ იკეთებდნენ დაჭრელებულ საფარს - "ფეტემალს". სამცხე–ჯავახეთის ისტორიულ მუზეუმში მხოლოდ ქალის ტანსაცმლის და ისიც, მხოლოდ ერთი ეგზემპლარია გამოფენილი - მეცხრამეტე საუკუნის საზეიმო კაბა, რომელიც დიდგვაროვან ქალს ეკუთვნოდა.


გეოგრაფია და კლიმატი

სამცხე-ჯავახეთი საქართველოს სამხრეთით მდებარეობს. ჩრდილოეთით მას იმერეთი და ქართლი ესაზღვრება, სამხრეთით – თურქეთი, დასავლეთით – აჭარა-გურია. რეგიონში შედის 6 მუნიციპალიტეტი: ახალციხე, ადიგენი, ასპინძა, ახალქალაქი, ბორჯომი და ნინოწმინდა. სამ­ცხე-­ჯა­ვა­ხეთ­ში ჭარ­ბობს რე­ლი­ე­ფის ვულ­კა­ნუ­რი ფორ­მე­ბი, მათ­ვე მი­ე­კუთ­ვნე­ბა ჯა­ვა­ხე­თი­სა და სამ­სა­რის ქე­დე­ბიც, რო­მელ­თა მწვერ­ვა­ლე­ბი ტი­პი­უ­რი ვულ­კა­ნუ­რი კო­ნუ­სე­ბი­ა. რელიეფი მაქ­სი­მა­ლურ სი­მაღ­ლეს სწო­რედ სამ­სა­რის ქედ­ზე აღწევს -  მთა დი­დი აბუ­ლი 3305 მ. მხა­რის მთა­ვა­რი მდი­ნა­რე მტკვა­რი­ა, რო­მე­ლიც თურ­ქე­თი­დან მო­ე­დი­ნე­ბა, შე­ნა­კა­დე­ბი­დან მნიშ­ვნე­ლო­ვა­ნია ფო­ცხო­ვის­წყა­ლი და ფა­რავ­ნის­წყა­ლი. ჯავახეთი ძალიან მდიდარია ტბებით, აქ მდე­ბა­რე­ობს სა­ქარ­თვე­ლოს უდი­დე­სი ტბა ფარ­თო­ბით - ფა­რა­ვა­ნი. ზოგადად რეგიონის ლანდშაფტი და ჰავა მრაფალფეროვანია: მთაგორიანი რელიეფი, ვულკანური წარმოშობის რამდენიმე პლატო, მთის სტეპები, ალპური და სუბალპური მცენარეულობა, მრავალი ხეობა და მდინარე, დიდი და მცირე ზომის ტბები და ჭაობები. რეგიონის უმეტეს ნაწილში ზაფხული გრილია (+15 +20℃), მცირეა ატმოსფერული ნალექი და ღრუბლიანობა, არ იცის ხანგრძლივი წვიმები. ზამთარი ცივი და თოვლიანია. ზამთარი უფრო მკაცრია ჯავახეთის ზეგანზე. თოვლის საფრის სიმაღლე მაღალმთიან ნაწილში 40-50 სმ-ს აღწევს. ტემპერატურის აბსოლუტური მინიმუმი და­ფიქ­სი­რე­ბუ­ლია კარ­წახ­ის ტბაზე -40℃.


რა ვნახოთ

სამცხე-ჯავახეთი უძველესი ისტორიული მხარეა და მას ქართული კულტურის აკვანსაც კი უწოდებენ. აქ ნახავთ უძველესი ცივილიზაციების მიერ აგებულ ციკლოპურ ციხე-ნამოსახლარებს, არქიტექტურითა თუ ფრესკული ნიმუშებით გამორჩეულ ქრისტიანულ ძეგლებს. შოთა რუსთაველის სამშობლოში მოგზაურობისას და აქაური ციხე-სიმაგრეების დანახვისას თვალწინ გაგიცოცხლდებათ ვეფხისტყაოსნისეული ქაჯეთის ციხე. მესხეთი გარდა უდიდესი კულტურული მემკვიდრეობისა, მდიდარია მრავალფეროვანი ბუნების ძეგლებით. შეგიძლიათ ესტუმროთ ულამაზეს ტბებს, დატკბეთ გრილი ხეობებითა და ბალნეოლოგიური და კლიმატური კურორტებით, თვალი შეავლოთ უნიკალურ, მილიონობით წლის წინანდელ განამარხებულ ფლორას.  სამცხე-ჯავახეთში ფრინველების, ცხოველებისა და მცენარეების კავკასიისა და საქართველოს ენდემურ სახეობებს მრავლად ვხვდებით, მათ შორის წითელ წიგნში შესულ ჯიშებსაც. ეს მხარე ნამდვილი ოქროს საბადოა ფრინველებზე დაკვირვებისთვის. რეგიონში გვხვდება ობსიდიანის, აქატის, მურა ნახშირის და პერლიტის საბადოები. აბასთუმნის ობსერვატორიიდან კი ვარსკვლავებს შეგიძლიათ დააკვირდეთ.


ბუნება


კულტურული ძეგლები


კურორტები


ყველა ადგილის სანახავად დააჭირეთ აქ

საინტერესო მარშრუტები სამცხე - ჯავახეთში

იხილეთ ასევე

ჩითახევის მცველთა თავშესაფარი მდებარეობს ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში, თოვლის ფეხსაცმელების ბილიკზე. ზღვის დონიდან 1900 მეტრზე. ამ ადგილას მოხვედრ...

ამარათის ტურისტული თავშესაფრის ინფრასტრუქტურა:ხის იზოლირებული შენობა;12 საწოლი;1 ღუმელი;წყალი მოიპოვება.ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში სტუმრობა ფასი...

ლომის მთის ტურისტული თავშესაფრის ინფრასტრუქტურა:ხის იზოლირებული შენობა; 12 საწოლი; 1 ღუმელი;წყალი მოიპოვება (გვიანი ზაფხულსა და შემოდგომაზე ...

ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი - საქართველოს ცენტრალურ ნაწილში მდებარეობს და იმერეთის, ჯავახეთისა და შიდა ქართლის რეგიონებს მოიცავს. მისი საერთო ფარ...

კახისის ტბა მდებარეობს თრიალეთის ქედის დასავლეთ კალთაზე, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. ზღვის დონიდან 1752 მ-ზე. კახისის ტბა საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე ...

მარშრუტი გადის აბუსლ-სამსარის ქედზე და მოიცავს ალპურ ტბებსა (ფარავანი, ლევანის ტბა, ტბა დრომატარებინე, პანდას ტბა) და შაორის ციხეს. ზაფხულის პერიოდში ...

მწვანე მონასტერი (ჩითახევის წმინდა გიორგის მონასტერი) ქ. ბორჯომიდან რამოდენიმე კილომეტრში, სოფ.ჩითახევის მახლობლად, დაბურული ფოთლოვანი ტყის შუაგულში მ...

დაბის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია მდებარეობს სოფელ დაბაში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. იგი საქართველოში ერთ–ერთი უძველესი და უძლიერესი სალოცავია, რ...

ფოთოლეთის ეკლესია და მონასტერი ერთ-ერთი უძველესია ბორჯომის მუნიციპალიტეტის, სხვა მრავალ ისტორიულ ძეგლს შორის. მისი მონახულების მიზეზი, მხოლოდ მდიდარი ...

ტიმოთესუბნის ღვთისმშობლის სახელობის მონასტერი — XII-XIII საუკუნეების მიჯნაზე აგებული ტაძარი სოფელ ტიმოთესუბანში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. აგებულ იქნა...

მდებარეობაახალდაბის ციხე, იგივე თამარის ციხე, მდებარეობს ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, დაბა ახალდაბის ცენტრში, მტკვრის მარჯვენა სანაპიროზე, მთის წვერზე. ა...

პეტრეს ციხე მდებარეობს აღმოსავლეთ საქართველოში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ლიკანის პირდაპირ, მდინარე მტკვრის მარჯვენა ნაპირზე, მაღალ კლდოვან მთაზ...

ბორჯომის მუნიციპალიტეტი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში მდებარეობს, საქართველოს ისტორიული მხარის, თორის ტერიტორიაზე. შუა ფეოდალურ ხანაში თორი (დღევანდელი...

ქვაბისხევის წმ. მარიამის მიძინების ეკლესია სამცხე-ჯავახეთის ხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვაბისხევში მდებარეობს. იგი VIII-XIX საუკუნეების...

ლომისმთის ბილიკზე  თქვენ შეგხვდებათ შერეული ტყეები, ლომისმთის მწვერვალი, ალპური მდელო და წმ. გიორგის სალოცავი. ბილიკის ლამაზ ხედებს დამატებით ელფერს ს...

ვარძია — კლდეში ნაკვეთი სამონასტრო ანსამბლი, XII-XIII საუკუნეების ქართული მხატვრული კულტურის ძეგლი. მდებარეობს ისტორიულ ჯავახეთში, ასპინძის რაიონში (ა...

ვანის ქვაბები, ვაჰანის ქვაბები — გამოქვაბულების კომპლექსი, უდაბნო-მონასტერი, VIII-XVI საუკუნეების ქართული ხუროთმოძღვრებისა და კულტურის ძეგლი ისტორიულ ...

ოქროს ციხე – ციხესიმაგრე სამცხე-ჯავახეთში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბოლაჯურის მახლობლად ზღვის დონიდან 1700 მეტრზე. ციხე უზარმაზარ კლდოვან მასივზ...

თმოგვის ციხე-ქალაქი მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთში კერძოდ ასპინძის მუნიციპალიტეტში სოფელი თმოგვის მახლობლად მტკვირს მარცხენა ნაპირზე.ისტორიაპირველი ისტორ...

რაბათის ციხე — ისტორიული ციხე სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადმინისტრაციული ცენტრში, ქალაქ ახალციხეში, „რაბათის“ ისტორიულ უბანში. მდებარეობს მდინარე ფოცხოვი...

სად მდებარეობს სათხილამურო კურორტი ბაკურიანი?სათხილამურო კურორტი ბაკურიანი თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 1...

ბუღდაშენის ეროვნული პარკი მოიცავს ტბა ბუღდაშენს, მის შემოგარენსა და ჯავახეთის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში შედის. იგი მოიცავს ნინოწმინდის მუნიც...

ტბა დრომატარებინე მდებარეობს აბულ-სამსარის ქედზე ზღვის დონიდან 2800 მეტრზე. ...

შაორის ციხე მდებარეობს ფარავნის ტბის ჩრდილოეთ მხარეს ზღვის დონიდან 2735 მეტრეზე. ...

ნინოწმინდა – ქალაქი საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი, 1991 წლამდე ბოგდანოვკა ერქვა. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, ახალ...

ბარალეთის ეკლესია სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქისმუნიციპალიტეტის სოფელ ბარალეთში მდებარეობს. იგი XIII საუკუნის ორნავიანი ბაზილიკაა. ნავები აღმოს...

კარწახის ჭაობის ეროვნული პარკი - პარკი ჯავახეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე, სოფელი კარწახის აღმოსავლეთით. მოიცავს ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ტ...

ღრტილას ეკლესია სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის სოფელ იხტილაში (ყოფილი ღრტილა) მდებარეობს. იგი აგებულია 1308 წელს. ტაძარი ნაგებ...

ლევანის ტბა მდებარეობს აბულ-სამსარის ქედზე ზღვის დონიდან 2565 მეტრზე. ...

კარწახის ტბა, იგივე ხოზაფინი  — ტბა სამხრეთ საქართველოში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, 1799 მეტრ სიმაღლეზე. სახელმწიფო საზღვრით ტბა ორ ნაწილად იყოფა. ...

ჯავახეთის ეროვნული პარკი - ეროვნული პარკი სამცხე-ჯავახეთში, მოიცავს ახალქალაქისა და ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიებს. ეროვნული პარკის ფართ...

პანდას ტბა მდებარეობის აბულ-სამსარის ქედზე, მწვერვალი სამსარის სამხრეთ კალთაზე ზღვის დონიდან 2780 მეტრზე....

თეთრობის ეროვნული პარკი - ეროვნული პარკი ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთის მხარეში. ეროვნული პარკის მიზანია დაიცვას ჭობარეთის მდინარის ხეო...

მადათაფას ეროვნული პარკი - მდებარეობს ჯავახეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. მოიცავს ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის გარკვეულ ნაწილს. მისი საერ...

საბანაკე ლევანიის ტბასთან მდებარეობს ტბის ჩრდილოეთ მხარეს, ზღვის დონიდან 2575 მეტრზე, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში. ...

სულდის ჭაობის ეროვნული პარკი - ჯავახეთის ეროვნული პარკის შემადგენლობაში შედის. იგი მდებარეობს სოფელი სულდის დასავლეთით, სოფელ მიასნიკიანსა და ბოზ...

ხანჩალის ეროვნული პარკი - მდებარეობს ჯავახეთის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზე. მოიცავს ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიის გარკვეულ ნაწილს. ...

დიდი აბული სამცხე-ჯავახეთის ერთ-ერთი ულამაზეის ადგილია, საიდანაც ულამაზესი ხედი იშლება მთელ ჯავახეთზე. მარშრუტი იწყება სოფელი ვლადიმიროვკადან. სოფლიდა...

ფარავანი - ვულკანურ-ტექტონიკური ტიპის ტბა სამცხე ჯავახეთში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ზღვის დონიდან 2073 მ სიმაღლეზე. ტბა გაყინულია ზამთ...

ნაკვალევის ბილიკზე თქვენ შეგხვდებათ პანორამული ხედები, ხედი ქვაბისხევის კანიონზე, წმინდა მარიამის ეკლესია ქვაბისხევში და საქართველოს წითელ წიგნში შეტ...

თოვლის ფეხსაცმელების ბილიკის ორდღიანი მარშუტი იწყება ლიკანის მცველთა საგუშაგოდან და მიუყვება ხეობას. მარშრუტი გაივლის  მარადმწვანე ტყეს და შეგხვდებათ...

მარშრუტი იწყება ადმინისტრაციული შენობიდან (850 მ.), მის გასავლელად დაახლოებით 1,5  საათია საჭირო, დაახლოებით 600 მეტრიანი რთულად სასიარულო  აღმართის შ...

ბილიკი იწყება სახვლარის ტურისტულ თავშესაფართან და მიუყვება მდინარე მეღრუკის ხეობას. კანიონის ფერდობები დაფარულია  კოლხური სუბტროპიკული ტიპის ტყეებით, ...

ლიკანის ხეობის ბილიკი ეროვნული პარკის შესანიშნავ საშუალებაა დაკავებული ადამიანებისათის ერთ დრეში იხილონ  ლიკანის ხეობაში არსებული მდიდარი ბიომრავალფერ...

ბილიკი იწყება ქალაქ ბორჯომიდან მიემართება სამხრეთით, მკვეთრი აღმართით მიუყვება სამანქანე გზას; ზოგ ადგილას შეიძლება გზის შემოკლება ციცაბო აღმართის ხარ...

ნიკოლოზ რომანოვის ბილიკზე  თქვენ შეგხვდებათ შერეული ტყეები, ლომის მთის მწვერვალი, ალპური მდელო და წმ. გიორგის სალოცავი. ბილიკის ლამაზ ხედებს დამატებით...

წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ბილიკზე თქვენ შეგხვდებათ ნიამორების ვოლიერი,შერეული ტყეები, ეროვნული პარკის უმაღლესი მწვერვალი - სამეცხვარიო, მთა რკინის...

ხელუხლებელი ტყის ბილიკზე თქვენ შეგხვდებათ ეროვნული პარკის წიწვოვანი, ფოთლოვანი, შერეული და კოლხური სუბ-ტროპიკული ხელუხლებელი ტყეები.  ბილიკის ღირსშესა...

ბილიკი აკავშირბს ნიკოლოზ რომანოვისა და წმინდა ანდრია პირველწოდებულის მარშრუტებს ერთმანეთს და საჭიროა ორი ღამისთევა ლომისმთისა და ამარათის თავშესაფარში...

საღამოს ტბა — ტბა საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს ჯავახეთის ვულკანური მთიანეთის აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე ფა...

ტბებისა და წიწვოვანი ტყეების მოყვარულებს ბორჯომის ხეობა სთავაზობს კახისის, ჩიტოს და წეროს ტბებს. ტბები განლაგებულია ხეობის მარჯვენა სანაპიროზე სოფელი...

ზეკარის უღელტეხილის ბილიკზე თქვენ შეგხვდებათ კურორტი აბასთუმანი, ულამაზესი ხედები ზეკარის უღელტეხილზე და კოლხეთის სუბტროპიკული ტყე.ბორჯომ-ხარაგაულის ე...

ჯაჯის ტბა მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე ზღვის დონიდან 2655 მეტრზე. ტბა ესაზღვრება ჩოხატაურის ვანის და ადიგენის მუნიციპალიტეტებს. ტბასთან მ...

ლელოვანის ტბა, თრიალას სამივე ტბა, საზაფხულო სადგომები, ბეშუმი, მწვანე ტბა...

პანორამების ბილიკი განსაკუთრებული ბიომრავალფეროვნებით გამოირჩევა. ბილიკზე თქვენ შეგხვდებათ  შერეული ტყეები, მცირე კავკასიონის პანორამული ხედები, მთა ა...

მარშრუტი იწყება მდინარე ოცხესა და კურცხანას შესართავთან. მარშრუტი კვეთს მდინარე ოცხეს ხიდით და შედის მდინარე კურცხანას ხეობაში. ხეობაში მდინარის კალა...

მარშრუტი იწყება სოფელ იჯარეთის ცენტრიდან (ზღ. დ. 1300 მ). მარშრუტი სამხრეთ-დასავლეთის მიმართულების გრუნტის გზას მიუყვება. გრუნტიანი გზა მიგიყვანთ თრია...

ფოკის წმინდა ნინოს სახელობის დედატა მონასტერი მდებარეობს სამხრეთ საქართველოში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, ფარავნის ტბის ნაპირას. მონასტრის დაარსება ...

მწვერვალი დიდი აბული მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთში, ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში, იგი ერთ-ერთი ულამაზეის ადგილია, საიდანაც ულამაზესი ხედი იშლება მთე...

მდებარეობაადიგენი მდებარეობს ახალციხის ქვაბულში, მდინარე ქვაბლიანის სანაპიროზე. ადიგენში გადის ახალციხისა და ბათუმის დამაკავშირებელი გზა. მუნიციპ...

ახალქალაქი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, იგი წარმოადგენს ახალქალაქის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრს. მდებარეობს ჯავახეთის ზეგანზე, მდინარეების — ფა...

ვიზიტორთა მომსახურების სპეციალისტი ბორჯომში: გაგა მუმლაძე ტელ: 577 64 04 80ელ.ფოსტა: gaga_mumladze@yahoo.comვიზიტორთა მომსახურების სპეციალისტი ბორჯომშ...

ციხისჯვარი - ისტორიული ციხესიმაგრე სამხრეთ საქართველოში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, მდინარე შავწყალას სათავეებთან, სოფელ ციხისჯვარში.ციხისჯვარის ციხისგ...

დემოთის ციხე - ისტორიული ციხესიმაგრე, რომელიც მდებარეობს სამცხეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვაბისხევთან, ფერსათის მთის ძირას, ნაშენი ციცაბო კლ...

დვირის ციხე ბორჯომის რაიონის ისტორიული ძეგლებიდან ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ობიექტია. ციხესიმაგრის ნანგრევები მდებარეობს სოფელ დვირის დასავლეთით, მდინარე...

გოგიას ციხე ბორჯომის ტერიტორიაზე არსებული ისტორიული ძეგლებიდან ერთ-ერთი ღირსშესანიშნავი ციხეა. იგი განლაგებულია ბორჯომის ჩრდილო-დასავლეთ ნაწილში და გა...

ახალდაბის კოშკი - რიყის ქვით დუღაბზე ნაგები, შუა საუკუნეების მრგვალი კოშკი. მდებარეობს დაბა ახალდაბაში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. შემორჩენილია ოთხი სა...

ახალდაბის ბურჯი - X საუკუნის ხიდის ბურჯი. მდებარეობს ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, ახალდაბასთან მდინარე მტკვრის ნაპირას....

სახვლარის ტურისტული თავშესაფარი მდებარეობს ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში, წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ბილიკზე, ზღვის დონიდან 1050 მეტრზე. ამ ადგი...

სამეცხვარეოს ტურისტული თავშესაფრის ინფრასტრუქტურა:ხის იზოლირებული შენობა;4 საწოლი;წყალი მოიპოვება (ღამის განმავლობაში იყინება).ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნ...

უზნარიანის ციხე - X საუკუნის ისტორიული ციხე მდებარეობს ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, წაღვერთან, გუჯარულას ვიწრო, კლდოვან გასასვლელში მდინარის მარცხენ...

ზარზმის მონასტერი — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სოფელ ზარზმაში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში. შემორჩენილია გუმბათოვანი ეკლესია, ...

დერცელი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, დერცელის თემში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდ...

ჭულეს მონასტერი ან ჭულევის მონასტერი — XIV საუკუნის წმინდა გიორგის სახელობის გუმბათოვანი ტაძარი. მდებარეობს ისტორიულ სამცხეში, პატარა ზანავშ...

ზანავის ციხე — ციხესიმაგრე სამცხე-ჯავახეთში, ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფელ პატარა ზანავში. ადიგენიდან 5 კმ. დაშორებით. მიეკუთვნება განვითარებულ შუა ს...

აბასთუმანი — კურორტი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მესხეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ო...

იჯარეთი — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, გორგულის თემში. მდებარეობს არსიანის ქედის აღმოსავლეთით, მდინა...

ზარზმა — სოფელი სამხრეთ საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის ადიგენის მუნიციპალიტეტში, ზარზმის თემში. მდებარეობს მდინარე ქვაბლიანის მარჯვენა ნაპირზე....

უდის მთა - წარმოადგენს სოფელ უდის საზაფხულო საძოვრებსა და სადგომებს. მდებარეობს სამცხე - ჯავახეთის მხარეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში....

წეროს ტბა - ტბა საქართველოში, რომელიც მდებარეობს ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სოფელ დაბაძველში, კახისის ტბის სიახლოვეს, ზღვის დონიდან 1808 მეტრ სიმაღლეზე...

ტიმოთესუბანი (კიმოთესუბანი) — სოფელი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (წაღვერის თემში). მდებარეობს მდინარე გუჯარეთისწყლის ხეობაში, ისტორიული თორის ცენტრში, გვ...

ხერთვისის ციხე — შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე სამხრეთ საქართველოში. მდებარეობს, ჯავახეთში, სოფელ ხერთვისში, მდინარე ფარავნისა და მტკვრის შესართავთან, მ...

სოფელი ტაბაწყური სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, ზღვის დონიდან 2000 მეტრზე, ტაბაწყურის ტბის ნაპირზე. მისი ნაწილი ნახევ...

ასპინძა მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, არის მუნიციპალიტეტის ცენტრი და მას 1961 წლიდან აქვს დაბის სტატუსი. მდებარეობს ახალციხის ქვაბულის აღმოსავლ...

საფარის მონასტერი — შუა საუკუნეების ქართული მონასტერი. მდებარეობს სამცხე-ჯავახეთის მხარის ახალციხის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ღრელთან ზღვის დონიდან 1300 ...

მოქცევის ციხე ( სლესის ციხე ) — განვითარებული შუა საუკუნეების ციხესიმაგრე სამცხე-ჯავახეთში, ახალციხის მუნიციპალიტეტში, მდინარე მტკვრის მარჯვენა და ბორ...

ახალციხე, ძველად ლომსია — ქალაქი საქართველოში, სამცხე-ჯავახეთის მხარის და ახალციხის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. მდებარეობს ახალციხის ქვაბუ...

თრიალას ტბები მდებარეობს სამცხე - ჯავახეთის მხარეში, ადიგენის მუნიციპალიტეტში, მთა თლილის ჩრდილოეთ ფერდობზე,ზღვის დონიდან 1600 მეტრზე. სულ არის 3 ტბა....

ტაბაწყურის თეთრი საყდარი სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ტაბაწყურში, ნახევარკუნძულის ცენტრში მდებარეობს. იგი 1843 წელს აგე...

კორტანეთის წმ. გიორგის ეკლესია სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ კორტანეთში მდებარეობს. ტაძარი X საუკუნეშია აგებული. ეს გარდა...

ტაბაწყურის წითელი ეკლესია (წითელი საყდარი) სამცხე-ჯავახეთისმხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ტაბაწყურში, ნახევარკუნძულის კიდეში მდებარეობს. იგი...

ნეძვის ეროვნული პარკი – აღკვეთილი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. შეიქმნა 2007 წელს. ფართობი 8992 ჰა.ნეძვის ეროვნული პარკის ტერიტორია წარმოადგენს სამცხე ჯავ...

მოლითის სომხური ეკლესია სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოლითის ცენტრში მდებარეობს. ეკლესიის სახელწოდება პასპორტში მოხსენ...

მოლითის წითელი ეკლესია სამცხე ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ მოლითში, სოფლის აღმოსავლეთით, ტბის პირას, შემაღლებაზე დგას. იგი განვი...

ტაბაწყურის ტბა სამცხე-ჯავახეთის მხარეში, ბორჯომისა და ახალქალაქის მუნიციპალიტეტების საზღვარზე მდებარეობს, ზღვის დონიდან 1991 მეტრზე. მისი სარკის ფარ...

ნეძვის მონასტერი - IX საუკუნის 50-იანი წლების ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, აგებულია წმ. გრიგოლ ხანძთელის მოწაფის, წმ. თეოდორე ნეძველის მიერ. მდებარე...

საჯომარდო ბანაკი  - ექსტრემალები  გთავაზობთ დასვენებასა და გართობას ბუნებაში. ბანაკში ხელმისაწვდომია შემდეგი აქტივობები:ჰამაკი;მშვილდის სროლა;საცხენოს...

ბაკურიანი — დაბა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ კალთაზე, მდინარე ბაკურიანისწყლის (გუჯარეთისწყლის შენაკადი) ნაპირას, ზღვ...

სად მდებარეობს სათხილამურო კურორტი კოხტა? კოხტა - სათხილამურო კურორტი, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (ბაკურიანის თემში), მდებარეობს თრიალეთის ქედის ჩრ...

სად მდებარეობს სათხილამურო კურორტი მიტარბი?მიტარბი - სათხილამურო კურორტი, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში (ბაკურიანის თემში). მდებარეობს თრიალეთის ქედის...

ჭობისხევის მაცხოვრის სახელობის ეკლესია სამცხე-ჯავახეთისმხარეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭობისხევში მდებარეობს. იგი განვითარებული შუასაუკუნეები...

იხილეთ ასევე

კითხვები და პასუხები

Ilia Foladashvili
Ilia Foladashvili

სამცხე-ჯავახეთის ქალაქებიდან რომელია ტერიტორიულად დიდი

Davit Merabishvili
Davit Merabishvili

სამწუხაროდ არ არსებობს თითოეული ქალაქის ოფიციალური საზღვრების ელექტრონული მონაცემები, რათა შესაძლებელი იყოს ზუსტი ფართობის გამოთვლა და შედარების გაკეთება.

შეაფასე

დასვი კითხვა

შეაფასე სამცხე - ჯავახეთი

საშინელი!

ცუდი!

კარგი!

ძალიან კარგი!

შესანიშნავი!