ჭალის ღვთისმშობლის ეკლესია

ჭალის ეკლესია (Çala Kilisesi) - შუა საუკუნეების ქართული ტაძარი ჩრდილის ტბის აღმოსავლეთით მდებარე სოფელ ჯალაში (ქართ. ჭალა; დღევანდელი დოღრუიოლი (Doğruyol )). თურქეთის დაყოფით მდებარეობს ყარსის პროვინციის არფაჩაის რაიონში, საქართველოს ეკლესიის დაყოფით კი ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის ეპარქიას ეკუთვნის.

ტაძარი ერთნავიანი დარბაზული ეკლესიაა. აღმოსავლეთით ბოლოვდება ნახევარწრიული აფსიდითა და პასტოფორიუმებით. აფსიდისწინა თაღი ოდნავ შეისრული ფორმისაა, ასევეა კონქი. აფსიდის წინ სახატე ნიშებია, სამკუთხა თავებით დაგვირგვინებული. მარჯვენა ნიშაზე ასომთავრული წარწერაა, რომელიც გვამცნობს, რომ ეკლესია ღმრთისმშობლის სახელზეა ნაკურთხი. გვერდის სათავსების ზემოთ საიდუმლო ოთახებია. ცენტრალური ნავი 3 ნაწილად იყოფა მასიური პილასტრებისა და თაღების მეშვეობით.

ფასადებიც თაღნარითაა დამუშავებული, გვერდით ფასადებზე 5-5 თაღია. განსაკუთრებულად გაფორმებული ყოფილა სამხრეთი ფასადი, სადაც მცენარეული ორნამენტებით შემკული კაპიტელებია. აღმოსავლეთის ფასადი სამთაღაა და სამკუთხა ნიშებს მოიცავს. ნიშები ნიჟარისებური კონქებითაა გაფორმებული.

ყველა ფასადი და ასევე ინტერიერის კედლები კარგად ნათალი ქვებითაა ნაგები. სამშენებლო ტექნიკა და სტილისტური მახასიათებლები მშენებლობის პერიოდად X საუკუნეს მიუთითებს.

ტაძარში არსებული ქართული წარწერა ასე იკითხება - ქ. ყ(ოვლა)დწ(მიდა)ო ღ(მრ)თ(ი)სმშ(ო)ბ(ე)ლო, შეიწყ(ა)ლე მ(ი)რტ(ა)დ.