კვარაციხე

კვარაციხე რაჭაში, ამბროლაურის მუნიციპალიტეტის სოფელ სხვავაში მდებარეობს, მდინარე კრიხულის მარჯვენა ნაპირზე, მაღალ კლდეზე. იგი XI საუკუნით თარიღდება. გვიანდელ ფეოდალურ ხანაში იგი სამეფო მფლობელობაში იყო. XVI საუკუნეში მას ქართლის მეფე სიმონ I დაეუფლა, XVIII საუკუნის დასაწყისში კი - იაშვილთა ფეოდალური საგვარეულო. 1769 წლიდან კვარაციხე კვლავ სამეფო ხელისუფლებას ექვემდებარებოდა. 1802 წელს აქ თავი მოჰკვეთეს ახალციხის ფაშას - საბუდს. 1810 წელს, იმერეთის სამეფოს რუსეთის იმპერიასთან შეერთების დროს, ციხე რუსეთის ჯარს დანებდა. შემდგომ პერიოდებში მან თავისი ადრინდელი მნიშვნელობა დაკარგა. კვარაციხე ძნელადმისაწვდომ სიმაგრეა, რომელიც გარშემორტყმულია მაღალი კედლებით და გამაგრებულია კოშკებით. გალავნის შიგნით შემორჩენილია ორსართულიანი, წრიული გეგმის მქონე საცხოვრებელი კოშკი, მცირე ზომის ეკლესია, აუზი და სხვა ნაგებობათა ნანგრევები.