საზანოს ციხე

საზანოს ციხე იმერეთის მხარეში, ზესტაფონის მუნიციპალიტეტის სოფელ ქვედა საზანოში მდებარეობს. შუასაუკუნეების ციხე აგებულია კლდოვანი მთის თზემზე. კომპლექსში გამოიყოფა ძველი ეკლესია და გალავან შემოზღუდული სხვადასხვა დანიშნულების სათავსოები. ყველაზე ადრეული ნაგებობა ორნავიანი ეკლესიაა, რომელიც დაახლოებით 2,5 მეტრის სიმაღლის პოსტამენტზეა დაშენებული. სამხრეთის ნავი მთავარი ნაწილისგან ორი კარგად დამუშავებული ექსვსკუთხა სვეტითაა გამოყოფილი. კაპიტელს სვეტთან შეერთების არეში გრეხილი ორნამენტი შემოუყვება. ეკლესიას შესასვლელი აქვს - დასავლეთიდან, სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან. დასავლეთის შესასვლელი სამხრეთის ნავშია გაჭრილი. როგორც ნაშთებიდან ჩანს, გვიან შუასაუკუნეებში ეკლესიისთვის კოშკურა დაუშენებიათ. ტაძარი ნაგებია კარგად თლილი ქვით. გვიან შუასაუკუნეებს მიეკუთვნება გალავანიც, რომელიც ფლეთილი ქვითაა ნაგები. მისი სიგანე 1.5 მეტრამდეა. გალავანში მოქცეულია რამოდენიმე სათავსო, ასევე ეზოს ცენტრალურ ნაწილში ფიქსირდება სასმელი წყლის არსებობა.