შიხილოს ეკლესია

შიხილოს ეკლესია, რომელიც თარიღდება XI საუკუნით,მდებარეობს თანამედროვე სოფ. შიხილოსთან, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლში.

არქიტექტურა

მდ. ხრამის მარცხენა, შემაღლებულ კლდოვან მასივზე აღმართულია დარბაზული ეკლესია, სამხრეთის მინაშენით. მართკუთხა გეგმის მქონე ეკლესია აღმოსავლეთით დასრულებულია ნახევარწრიული მოხაზულობის აბსიდით. მასში, სარკმლის ორსავე მხარეს ორი ოთხკუთხა ნიშია მოთავსებული.

შიდა სივრცე განათებულია ოთხივე კედელში გაჭრილი სარკმლებით. სამხრეთ კედელში ორი სარკმელია. შესასვლელი დასავლეთიდანაა. შიგნიდან ის თაღოვანი, გარედან არქიტრავულია. სამხრეთის არქიტრავული შესასვლელი დარბაზს მინაშენის სივრცესთან აკავშირებს. გრძივ კედლებზე ამოყვანილია ორი წყვილი პილასტრი, რომლის საშუალებით მინაშენის სივრცე სამ ნაწილად იყოფა. ჩრდილოეთ კედელზე პილასტრებს შორის კედლის თაღებია გადაყვანილი. მინაშენის სამივე ნაწილი კამარებითაა გადახურული. კამარა შემაგრებულია საბჯენი თაღებით. მინაშენის შუა ნაწილი მაღალია გვერდითებთან შედარებით. ის ნაწყობია ქვის განივი რიგებით. გვერდითები კი გრძივად. მთავარი კონსტრუქციებისათვის გამოყენებულია ქვის თლილი კვადრები. კამარა ამოყვანილია ყორექვით.

შიდა სივრცის შუა მაღალი ნაწილი კარგადაა გამოვლენილი სამხრეთ ფასადზე, ის მაღალია და ფრონტონითაა დასრულებული. მინაშენი სამხრეთ-დასავლეთიდან ხელოვნურ სუბსტრუქციას ეყრდნობა. აღმოსავლეთით კი კლდოვანი მასივის ქანზე ზის. ფასადები დასრულებულია თარო-ლავგარდნით.

ეკლესიის მშენებლობის რამოდენიმე პერიოდი განირჩევა. ერთი - ეკლესიის აგების თავდაპირველი წყობის ფრაგმენტები, შემდეგ მინაშენის აგების პერიოდი და გვიანფეოდალური შეკეთება-რემონტის კვალი. უკანასკნელად გამოყენებულია ყორექვა და უხეში ნალესობა. ამავე დროს უნდა მიეკუთვნებოდეს ჩრდილოეთ კედელში გაჭრილი კარი, რომელიც მოგვიანებით ამოაშენეს. ეკლესიის ჩრდილოეთით იკითხება მინაშენის აღმოსავლეთი კედლის კვალი. ეკლესიის ირგვლივ სასაფლაოა.