ვაჩნაძიანის წმ. გიორგის ეკლესია

ვაჩნაძიანის წმ. გიორგის ეკლესია სამეკლესიანი ბაზილიკაა, რომელსაც ჩრდლოეთიდან და სამხრეთიდან ეკვროდა, თითო დამოუკიდებელი „ეკლესია“. ბაზილიკა ნაგებია რიყის ქვითა და დიდი ზომის აგურით. კუთხეებსა და სხვა კონსტრუქციულ ადგილებში გამოყენებულია მოყვითალო თლილი შირიმი. ბაზილიკის მთავარი ნავის აფსიდის ორივე მხარეს სწორკუთხა სათავსებია, რომლებიც შესაბამის ნავებს დასავლეთ კედელში მოწყობილი თაღოვანი კარით უკავშირდება. სათავსებს დამოუკიდებელი შესასვლელი აღმოსავლეთიდანაც აქვს, რაც მეტად იშვიათია. გარდა ამისა, ამ სათავსების სამხრეთ და ჩრდილოეთ კედლებში ბაზილიკაზე სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან მიშენებულ ეკლესიებში გასასვლელებია. ამრიგად, ამ სათავსებით საკურთხევლის აფსიდსა და განაპირა ეკლესიებს შორის შექმნილია დამატებითი დამაკავშირებელი რგოლები. მთავარი ეკლესიის აფსიდი გეგმით ნალისებრია, აფსიდის თაღი კი – ნახევარწრიული. აფსიდი ვიწროა და საკმაოდ მაღალი. აფსიდში გაჭრილია განიერი და მაღალი, ნალისებრი თაღით გადახურული სარკმელი. გვერდითი ეკლესიები, როგორც ჩანს, მთავარი ეკლესიისგან გამიჯნული იყო ყრუ კედლებით (შემორჩენილი ორივეს დასაწყისი) შიგნიდან გვერდითი ნავების აღმოსავლეთ კედელზე შემორჩენილია კამარის ნაშთები.

საკურთხევლის სამხრეთით მდებარე სათავსი საკმაოდ მაღალია, გადახურულია ქარგილზე სხმული პირამიდისებრი კამარით, რომელიც შედგენილია ოთხი სწორი სიბრტყისგან. აღმოსავლეთ კარს შიგნიდან აგურით ნაწყობი თაღი ხურავს, მის ზემოთ მდებარე სარკმელი კი თარაზულადაა გადახურული. სათავსის ჩრდილოეთ კედელში, აღმოსავლეთ კუთხესთან მაღალი და ღრმა ნიშაა. ამ სადგომის იატაკის დონე მიწის დონესთან შედარებით 80 სმ-ით დაბლაა. საკურთხევლის ჩრდით მდებარე სათავსი, სამხრეთით მდებარე სათავსის მსგავსადაა გადაწყვეტილი. აღმოსავლეთ კარს შიგნიდან აგურის თაღი ხურავს, მის ზემოთ მდებარე სარკმელი კი სწორკუთხაა. შესასვლელის პირდაპირ ნავში გამავალი კარია. ამ კარის თაღიც აგურისაა – ტეხილით წვერთან. ჩრდილოეთ კარი გარედან თაღოვანია, შიგნიდან ტიმპანით დასრულებული. სათავსის სამხრეთ კედელში სხვადასხვა ზომის ორი ნიშაა. აღნიშნული ნიშა დიდია დასავლეთისა კი პატარა. აქ ადრე შესაძლოა იყო საკურთხეველში გამავალი ხვრელი, რომელიც მოგვიანებით ამოაშენეს. პირველი ნიშა იატაკიდან 65 სმ სიმაღლეზეა. ამ სათავსის იატაკის დონე მიწის დონესთან შედარებით 50 სმ-ით დაბლაა.

სამხრეთიდან მიდგმული ეკლესია მთლიანად რიყის ქვითაა აგებული. მისი იატაკი ეკლესიის იატაკთან შედარებით ოდნავ მაღალია, რაც შენობის ქვეშ არსებულმა კამაროვანმა აკლდამამ განაპირობა. სათავსს ნახევარწრიული აფსიდი აქვს. მასში დაბალი, თარაზულად გადახურული სარმელია.