გუდარეხის მონასტერის შესახებ


საუკეთესო პერიოდი: ყველა სეზონი

გუდარეხის მონასტერი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ გუდარეხის მიდამოებში მდებარეობს. იგი XII-XIII საუკუნეებით თარიღდება. სამონასტრო კომპლექსი რამდენიმე ნაგებობას მოიცავს: მთავარი ტაძარი, სამრეკლო, საჟამნო, ჯვრიანი შენობა, ჩუქურთმიანი შენობა, ზღუდე, ჭიშკარი, სასახლე, საჯინიბო, მარანი, სენაკი I, სენაკი II, სენაკი III, შენობა I, შენობა III, პილასტრებიანი შენობა, კლდეში გამოკვეთილი ნაგებობები, შალვას ეკლესია. შენობების უმრავლესობა, გარდა საკულტო ნაგებობებისა, თლილი ქვითა და ქვითკირით ყოფილა ნაგები. ზღუდის გარშემორტყმული მონასტერი დაახლოებით 4,5 ჰექტარ ფართობს მოიცავს. გუდარეხის მთავარი ტაძარი რუსუდანის მეფობის დროსაა აგებული, თუმცა ეკლესიის კედელში ჩატანებული წარწერიანი ქვები ცხადყოფს, რომ იგი უფრო ადრეული პერიოდის ტაძრის ადგილას დგას. ორსართულიანი სამრეკლო კი 1278 წელს, დემეტრე თავდადებულის ხანაშია ნაგები. გუდარეხის სამონასტრო კომპლექსი ქართული ხუროთმოძღვრების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ძეგლია.


არქიტექტურა

გუდარეხის მთავარი ტაძარი ერთნავიანი ნაგებობაა. იგი თლილი ქვითაა ნაგები. ეკლესიას ორი მინაშენი ჰქონია. აღმოსავლეთით მოგვიანებით მიუშენებიათ ეკვტერი. ეგვტერის ჩრდილოეთის კედელში ორი წარწერიანი ქვაა ჩასმული, რომლებიც ტაძარზე უფრო ძველია და X-XI საუკუნეებით თარიღდება. მეორე მინაშენი ტაძარს სამხრეთიდან ჰქონია. იგი ეკლესიის მთავარ წარწერას ფარავდა, რის გამოც ექვთიმე თაყაიშვილს მოუნგრევია. ტაძრის მოპირკეთებული ფასადები მდიდრული ჩუქურთმებითაა შემკული. ინტერიერში კედლის მხატვრობის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. აღმოსავლეთის ფასადზე ორი სწორკუთხა ნიშია. სარკმლის თავზე მოთავსებულია დიდი მოჩუქურთმებული ჯვარი, ქვემოთ კი - მოჩუქურთმებული კვადრატები. გუდარეხის ეკლესიის მოჩუქურთმებული კანკელის ფრაგმენტები საქართველოს ხელოვნების მუზეუმშია დაცული.

ეკლესიის გალავანში ჩართულია ორსართულიანი სამრეკლო, რომელიც 1278 წლით თარიღდება. იგი საქართველოში ყველაზე ადრინდელ დათარიღებულ სამრეკლოს წარმოადგენს. სამრეკლოს პირველი სართული ღიაა, მეორე სართული კი რვამალიანი ფანჩატურია და ყველა მხარეს სვეტებზე დაყრდნობილი რვა თაღითაა გახსნილი.

საჟამნო - პატარა ერთნავიანი ტაძარი ზღუდის გარეთ დგას. ეკლესიის კედლები ლეგა-მოყვითალო ქვიშაქვით და მოყავისფრო-ღვინისფერი ფილაქნით იყო მოპირკეთებული. ფასადებს ყვითელი ქანის ჩუქურთმიანი ლავგარდანი გასდევს. შემორჩენილი ნაშთები ცხადყოფს, რომ ტაძრის ინტერიერი მოხატული უნდა ყოფილიყო, გარედან უხვად ყოფილა ჩუქურთმით დეკორირებული.

ჯვრიან შენობას ეს სახელი ეწოდა, რადგან ნაგებობის აღმოსავლეთის ფასადის ფანჯრის თავზე რელიეფული ჯვრის გამოსახულებაა მოთავსებული. ჯვრიანი შენობა საკულტო ნაგებობა არაა, რთული სათქმელია რა დანიშნულება ჰქონდა მას. იგი სხვადასხვა ზომის ქვებითაა ნაგები და ორსართულიანია. შენობა ტიხრით ორ ნაწილად ყოფილა გაყოფილი.

ჩუქურთმიანი შენობა პატარა, უსწორო ოთხკუთხა ფორმის სადგომია. ნაგებობისგან მხოლოდ აღმოსავლეთის და ჩრდილოეთის კედლებია შემორჩენილი. შენობის კედლები თლილი ქვის პერანგით იყო შემოსილი. აღმოსავლეთის კედელი კარგად გათლილი ღვინისფერი ფილებითაა მოპირკეთებული. ამავე კედელშია შესასვლელი კარი, რომელსაც მოჩუქურთმებული ჩარჩო აქვს. გარის სამრეთით მთლიან ქვაში გამოჭრილი მოჩუქურთმებული სარკმელია.

გუდარეხის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაგებობა არის ზღუდე, რომლის პერიმეტრიც დაახლოებით 400 მეტრია. ზღუდის კედლები ლეგა ფერის კირქვის კარგად თლილი ფილებითაა შემოსილი. ქვების წყობა თავისებურია, სწორმწკრივობა მხოლოდ ზოგადადაა დაცული, ქვების მწკრივები ერთმანეთს ხშირად კვეთს, კვადრები და ორთოსტატები ერთმანეთზე საუცხოოდ მორგებულ, არაწესიერად გამოთლილ ქვებს ენაცვლება. კედელს ერთი-ორი პირი ქვა მაინც მთელს სიგრძეზე აკლია აკლია, ამიტომაც გაურკვეველია ჰქონდა თუ არა ზღუდეს ქონგურები. გარედან ერთმანეთისგან დაახლოებით 8,0 მეტრის დაშორებით ბურჯებია ჩამწკრივებული, რომლებიც ქვემოდან ზემოთ თანდათანობით ვიწროვდება. ბურჯებს შორის თითო ოთხკუთხა ხვრელია, რომელთაც სავარაუდოდ საბღძოლო დანიშნულება ჰქონდათ. ხვრელები სარკმლის დანიშნულებასაც ასრულებდა ზღუდის კედლებზე მიდგმული ნაგებობებისთვის.

მთავარი ტაძრის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარეობს სასახლე. იგი ხელოვნურად შექმნილ ბაქანზეა აშენებული. შენობა ძალიან დაზიანებულია, შემორჩენილია მხოლოდ ჩრდილო-აღმოსავლეთის და სამხრეთ-აღმოსავლეთის კედლები. რამდენადაც დღემდე მოღწეული ნაშთებიდან ჩანს, სასახლე ერთი ორსართულიანი დარბაზისაგან შედგებოდა, რომელსაც სამხრეთ-აღმოსავლეთიდან და ჩრდილო-დასავლეთიდან მინაშენები უნდა ჰქონოდა. ნაგებობის პირველ სართულზე მარანი იყო მოწყობილი. შენობა კლდეზეა დაფუძნებული, რომლის მასივებიც ალაგ-ალაგ შენობაშია შეჭრილი. სასახლე XII საუკუნით თარიღდება. კედლების პერანგი ძირითადად სხვადასხვა ქანის მოყვითალო და ღვინისფერი დიდი და საშუალო ფილებითაა მოპირკეთებული. ქვების მწკრივების თარაზულობა კარგადაა დაცული. შენობა ჩარდახიანი კამარით უნდა ყოფილიყო გადახურული. მარნის სამხრეთ კუთხეში ამოშენებული აუზი იყო, ეს ნაგებობა ტკბილის დაგროვებისა და დაწრეტისათვის იყო განკუთვნილი. სასახლეზე სამხრეთ-დასავლეთიდან მიდგმულია ორი ოთახისაგან შემდგარი შენობა.

საჯინიბო ზღუდის კედელზე მიდგმულ ერთ დიდ სადგომს წარმოადგენს. მშენებლობის წრობა ზღუდის კედლების წყობის მსგავსია. შესასვლელი ჩრდილოეთიდანაა. გადახურვა თაღოვანია. ოთახის სხვადასხვა ადგილას გრუნტში ჩაშენებული ერთი ორმო და რამდენიმე თონე აღმოჩნდა.


იხილეთ ასევე

ავლევის ციხე - XV-XVI საუკუნეების ციხე, მდებაორებს ქვემო ქართლში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ორბეთის თემში, მდინარე ალგეთის მარცხენა მხარეს, ზღვის დ...

ალგეთის წყალსაცავი — წყალსაცავი მდინარე ალგეთზე. მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარის თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ტბისის სიახლოვეს, ქალაქ თბილისიდან...

ამლივის (ამლევი) კომპლექსი — მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარის თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ორბეთის თემში, მდინარე ალგეთის მარცხენა მხარეს, ზღვის დონიდა...

ჩხიკვთას სამების ეკლესია ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩხიკვთაში მდებარეობს, სამების მთაზე. იგი გვიანი შუასაუკუნეების ძეგლი...

ბირთვისის ციხის კომპლექსი მდებაორებს ქვემო ქართლში, ალგეთის ხეობაში თეთრიწყაროდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით.ბირთვისის ციხესიმაგრე საქართველოს დიდი ისტორიის ...

„ალექსანდრე დისტილერი“ არის საოჯახო მარანი, კრაფტული ალკოჰოლური სასმელის წარმოებით, სასაჩუქრე ღვინოებით, რომელთაც ანალოგი არ აქვთ. ჩვენ ვაწარმოებთ ღვ...

სამშვილდის კომპლექსი — ერთ-ერთი უძველესი ისტორიული ციხე-ქალაქი საქართველოში, ახლანდელი სოფელ სამშვილდის მახლობლად, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ქ...

გოხნარის ლოდოვანი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ გოხნარის მახლობლად მდებარეობს, ალგეთის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1500 მეტრზე....

ფარცხისის ციხე – ციხესიმაგრე თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლის მხარეში. მდებარეობს მდინარე ალგეთის მარცხენა მხარეს მაღალ გორაკზე. ფარცხისის ა...

დაბა მანგლისი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდინარე ალგეთის მარცხენა ნაპირზე. მანგლი...

მანგლისის სიონი მდებარეობს ქვემო ქართლში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის დაბა მანგლისთან.ისტორიული წყაროების მიხედვით, ამ ადგილას პირველი ქვის ტაძარ...

ფიტარეთის სამონასტრო კომპლექსი - მდებარეობს აღმოსავლეთ საქართველოში, ქვემო ქართლში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, თეთრიწყაროდან სამხრეთ-დასავლეთი მიმარ...

ხულუტის ციხე — ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, ციხე-დარბაზი ქვემო ქართლში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში. მდებარეობს მდინარე ხრამის ღრმა ხეობის ვიწრ...

მდინარე ხრამის (იგივე ქციის) — ხეობა აღმოსავლეთ საქართველოში, რომელიც გაედინება ქვემო ქართლში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტებში. ზემოწელში მას ქციას...

დიდგორის მონუმენტი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარეობს. მემორიალური კომპლექსი, რომელიც მრავალი ელემენტისგან შედგება, საქართვ...

სოფელი ასურეთი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, მდინარე ასურეთისხევის მარჯვენა მხარეს, ზღვის დონიდან 760-800 მეტრზე. იგი...

კაბენის მონასტერი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, მდინარე ასურეთისწყლის ხეობაში, სოფელ კიკეთის მახლობლად. კომპლექსი რამ...

ღოუბნის „ორმოცნი“  XVI–XVII საუკუნეების ძეგლია, რომელიც ქვემო ქართლის მხარეში,  თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ ღოუბნ...

სოფელი სამღერეთი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, ჭივჭავის თემში, ზღვის დონიდან 1010 მეტრზე. იგი XVII-XVIII საუკუნეებში ...

აბელიას სამება ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, სოფელ აბელიანის მახლობლად. იგი მნიშვნელოვანი ისტორიული ძეგლია და უნიკალუ...

კლდეკარის ციხე ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, თრიალეთის ქედის კლდოვან მწვერვალზე. იგი მნიშვნელოვან გზაგასაყარზე მდებარ...

ალგეთის ეროვნული პარკი — ეროვნული პარკი აღმოსავლეთ საქართველოში. მდებარეობს ისტორიულ ქვემო ქართლში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში. მოქცეულია მდინარე ალგ...

იხილეთ ასევე
review

დასვი კითხვა

გაქვთ კითხვა ამ ადგილის შესახებ?
დასვი კითხვა ნებისმიერ თემაზე, ჩვენ მზად ვართ, დაგეხმაროთ.

დასვი კითხვა
review

შეაფასეთ ადგილი

გაუზიარე სხვებს შენი გამოცდილება.
შეაფასე ადგილი, გაგვიზიარე შენი აზრები, დადებითი და უარყოფითი შთაბეჭდილებები.
გავუმარტივოთ მოგზაურობა ერთმანეთს.

შეაფასე
შეაფასე

დასვი კითხვა

შეაფასე გუდარეხის მონასტერი

საშინელი!

ცუდი!

კარგი!

ძალიან კარგი!

შესანიშნავი!