ილორის წმ. გიორგის ეკლესია

ილორის წმ. გიორგის ეკლესია აფხაზეთში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტის სოფელ ილორში მდებარეობს. იგი XI საუკუნით თარიღდება. ტაძარი დარბაზული ნაგებობაა სამხრეთიდან და დასავლეთიდან სხვადასხვა პერიოდის მინაშენებით. ილორის ეკლესია მნიშვნელოვან რელიგიურ ცენტრს წარმოადგენდა. ტაძრის აღმოსავლეთ ფასადზე შემონახულია XI საუკუნის ხუთი წარწერიანი ქვა. XVII საუკუნეში ტაძარი ლევან II დადიანმა შეაკეთა. 1730 წელს იგი ოდიშის სამთავროში შემოჭრილმა თურქთა ლაშქარმა გადაწვა, ხანძრის დროს ტაძრის მოხატულობა განადგურდა. ეკლესია ოდიშის მთავრებმა მალევე აღადგინეს. XVIII საუკუნეში იმერეთის მეფეებმა ალექსანდრე V-მ, სოლომონ I-მა, დავით II-მ და სოლომონ II-მ ილორის ეკლესიას ყმები და მამულები შესწირეს. აფხაზეთის ტერიტორია დღესდღეობით ოკუპირებულია რუსეთის მიერ, რის გამოც მისი შესწავლა და სათანადო სამუშაოების ჩატარება ვერ ხერხდება. ცნობილი გახდა, რომ აფხაზმა სეპარატისტებმა და რუსმა ოკუპანტებმა ეკლესიას რუსული გუმბათი დაადგეს და ქართული კვალის წასაშლელად აღმოსავლეთ ფასადი, სადაც ქართული წარწერები იყო ამოკვეთილი, მთლიანად გადალესეს, გარე ფასადი მთლიანად, შიდა კედლები კი ნაწილობრივ თეთრად გადაღებეს. მათ ასევე ეკლესიის გარე ფასადზე კონდიციონერების თანამედროვე სისტემა დაამონტაჟეს. ილორის წმ. გიორგის ეკლესია ქართული კულტურის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ძეგლია, რომელშიც ასახულია ამ პერიოდის მხატვრული მისწრაფებები და აუცილებლად საჭიროებს ყურადღებასა და დაცვას.