ციხნარის (ცხნარის) ციხე

ციხნარის (ცხნარის) ციხე მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ წყნარი აბანოს მიმდებარედ, მდ. ხრამის ნაპირზე, ნახევარკუნძულის შემაღლებაზე.

ციხე აღმართულია მაღალ მთაზე ქციის ხრამის მარცხენა მხარეს, მდინარისპირს მდებარე ე.წ. "ცხნარის ჭალის" ჩრდილო-აღმოსავლეთით 1 კმ მანძილზე. ნაგებობა წარმოადგენს მთის კლდოვანი წვერის გარშემო შემოვლებულ ზღუდეს ხუთი სხვადასხვა ზომის ნახევარწრიული ბურჯით. ზღუდის შიგნით მოწყობილია მოედანი ღერძის ზომებით 20X10 მ. მოედნის სამხრეთ მხარეს, ხეობის მხარეს ციხეს ზღუდე არა აქვს ამოშენებული. მთის წვერის ეს ნაწილი მიუდგომელია და გამოირჩევა თითქმის ვერტიკალური კლდოვანი მასივით. შესვლა ციხის ტერიტორიაზე ზღუდის აღმოსავლეთ ნაწილში დატანებული თაღოვანი კარიდან ხდება. კარის ორივე მხარეს მოწყობილია ბურჯები: ჩრდილოეთით ორი შეწყვილებული, სამხრეთით ერთი, საყარაულო დანიშნულებისა სათვალთვალო სარკმლით აღმოსავლეთისაკენ. კიდევ ორი მცირე ზომის ბურჯია ციხის დასავლეთ ნაწილში ფრაგმენტების სახით შემორჩენილი. ციხე აგებულია ქვიშაქვის რუხი ფერის უხეშად თლილი კვადრებით დუღაბზე. კედლების სისქე შემორჩენილი ფრაგმენტებით 1,2 მ აღწევს, "ცხნარის ციხე", სოფელში მდებარე ეკლესიასთან ერთად, მიუთითებს ამ პუნქტის სიძველეზე და მნიშვნელობაზე თავისი ეპოქისათვის დამახასიათებელი "ყოველი სამშვილდის" შემადგენლობაში.

ციხნარის ციხეს ორი მისასვლელი აქვს ერთია შორშოლეთი, სადაც მხოლოდ მაღალი გამავლობის ჯიპით არის მისასვლელი, და მეორე წყნარი აბანოდან, სადაც სტანდარტული ჯიპითაც მიხვალთ მშრალ ამინდში.