ვაჩნაძიანის სამების ეკლესია

სამების ეკლესია, მდებარეობს სოფლების ვაჩნაძიანისა და კალაურის მიდამოებში, შვიდიოდე კილომეტრის მანძილზე, მაღალი მთის წვერზე. ეკლესია ღრმა ხევის პირასაა აგებული. დროთა განმავლობაში ხევის ნაპირი ჩაშლილა, რის გამოც ეკლესიის აღმოსავლეთ ბოლო, ქარაფზეა გადაკიდებული. ეკლესია დარბაზულია. ნაგებია სხვადასხვა ზომის რიყის ქვითა და დიდი ზომის მეტნაკლებად დამუშავებული შირიმის ქვით. კუთხეები ძირითადად გამოყვანილია დიდი ზომის შირიმის გათლილი კვადრებით. გარედან კედლის ზედაპირის მნიშვნელოვანი ნაწილი გასწორებულია ბათქაშით, ხოლო შიგნით მთლიანად შელესილია. ტაძრის შესასვლელი დასავლეთიდანაა. იგი კედლის ღერძიდან ოდნავ სამხრეთითაა გადაადგილებული. კარი გარედან გადახურულია აგურით ნაწყობი ნახევარწრიული თაღით, შიგნით კი სწორკუთხაა. შესასვლელის წინ, ფასადის გასწვრივ, ქვით ნაშენი, დაახლ. 1.5 მეტრი სიმაღლის და 1 მეტრი სიგანის ბაქანია, რომელსაც სამხრეთ ბოლოში მოწყობილი აქვს ოთხსაფეხურიანი კიბე.

ეკლესიის დარბაზი გეგმით კვადრატულია. აღმოსავლეთიდან მას ერთვის ღრმა ნალისებრი აფსიდი, რომელიც დარბაზისგან მოკლე მხრებითაა გამოყოფილი. აფსიდში მცირე ზომის სწორკუთხა სარკმელი და ორი პატარა კვადრატული ნიშაა – სამხრეთ და ჩრდილოეთ გვერდებში. ერთი პატარა სწორკუთხა სარკმელია გაჭრილი სამხრეთ კედლის აღმოსავლეთ ბოლოში. საკურთხევლისა და დარბაზის იატაკი ერთ დონეზეა. აფსიდის შუაში დგას ოთხწახნაგა ტრაპეზი. დასავლეთ კედელს საფეხური გასდევს. შიგნით ეკლესია გადა-ხურულია არაწესიერი ნახევარწრიული სხმული კამარით. ეკლესია მოხატულია. მხატვრობა სტილისტურად უკავშირდება პოსტბიზანტიურ ეპოქას, კერძოდ XVI საუკუნის ეგრეთწოდებულ „ხალხური მხატვრობის” მიმდევართა