ახმეტის ღვთაების ეკლესია

ახმეტის ღვთაების ეკლესია კახეთში, ახმეტის მუნიციპალიტეტში, ქალაქ ახმეტაში მდებარეობს. იგი VI საუკუნით თარიღდება. ეკლესია სამნავიანი ბაზილიკაა, რომელსაც დასავლეთიდან მინაშენი ეკვრის. მთავარი ნავი, გვერდითა ნავებთა შედარებით, უფრო განიერი და მაღალია და აღმოსავლეთით არასრული ნახევარწრის მოხაზულობის აფსიდით სრულდება. აფსიდი წესიერი ფორმის კონქით იყო გადახურული, რომლის ზემოთ, კამარამდე, მაღალი შუბლი ადიოდა. აფსიდში თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი. მთავარი ნავი სამხრეთის ნავისგან კედლითაა გამიჯნული და კარით უკავშირდება. ნაგებობის კედლები ყრუ თაღებითაა დანაწევრებული. გრძივ კედლებზე სამ-სამი ორსაფეხურიანი თაღია, დასავლეთ კედელზე კი - ერთსაფეხურიანი ორი თაღი. ჩრდილოეთ კედლის ორ თაღში ჩრდილოეთ ნავთან დამაკავშირებელი თითო ფართო და დაბალი თაღია. დასავლეთ კედლის თაღში დასავლეთ მინაშენთან დამაკავშირებელი, შიგნიდან თაღოვანი და გარედან სწორკხუთხა კარია გაჭრილი. ჩრდილოეთ ნავის აღმოსავლეთ ნაწილში გრძელი, სწორკუთხა სამკვეთლოა გამოყოფილი. მის აღმოსავლეთ კედელში ვიწრო სარკმელია. სარკმლის ქვემოთ კედელზე მიშენებული ტრაპეზის ნაშთია შემორჩენილი. სამკვეთლო ჩრდილოეთ ნავს კარით უკავშირდება, რომელიც სამკვეთლოს მხრიდან თაღოვანია, ნავის მხრიდან კი - არქიტრავული. სამკვეთლო მთვარ ნავსაც უკავშირდებოდა, მაგრამ მოგვიანებით კარი ამოუქოლავთ და ნიშად უქცევიათ. ჩრდილოეთ ნავის დანარჩენი ნაწილი ერთიანი, უსარკმლო კორიდორია, რომელიც გადახურულია ნახევარწრიული კამარით. სამხრეთ ნავი განივი თაღებით სამ ნაწილადაა გაყოფილი. შუა ნაწილი ნახევარწრიული კამარით იყო გადახურული, გვერდითა კვადრატული ნაწილები კი გუმბათოვანი კამარებითაა გადახურული. გუმბათქვეშა კვადრატიდან წრეზე გადასვლა განხორციელებულია კუთხეებში ირიბად დაწყობილი და ერთმანეთის მიმართ გადმოშვერილი სამ-სამი თხელი ქვით. დასავლეთ კვადრატის კამარაში ტოლმკლავა, რელიეფური ჯვარია გამოსახული. აღმოსავლეთ კვადრატის აღმოსავლეთ კედელში შირიმით მოპირკეთებული ვიწრო სარკმლის ძირია შემორჩენილი. დასავლეთ კვადრატიდან დასავლეთით თაღოვანი კარია. ნავის სამხრეთ კედელში რვაწახნაგოვან ბოძზე დაყრდნობილი ორმალიანი თაღოვანი შესასვლელი იყო მოწყობილი. დასავლეთის მინაშენი გეგმით სწორკუთხაა. მას ორი თაღოვანი შესასვლელი ჰქონია - სამხრეთითა და ჩრდილოეთით. მოგვიანებით ორივე შესასვლელი ამოუშენებიათ და მათ ნაცვლად თითო პატარა სარკმელი გაუკეთებიათ. მინაშენი ცილინდრული კამარითაა გადახურული. ეკლესიის კედლები მოზრდილი ზომის რიყის ქვითაა ნაწყობი, კუთხეებში გამოყენებულია შირიმის თლილი ქვები. აღმოსავლეთ ფასადის ცენტრალური სარკმელი შემაღლებული რელიეფური, ჰორიზონტალურგადანაკეცებიანი თაღითაა დეკორირებული. აქა-იქ შემორჩენილია შირიმის მთლიანი ქვისგან გამოკვეთილი სამსაფეხურიანი ლავგარდნის და ერთსაფეხურიანი, კბილანებით დამუშავებული ლავგარდნის ფრაგმენტები. ტაძარს ჩრდილოეთიდან რიყის ქვით ნაშენი ნაგებობა აქვს მიშენებული, რომლისგანაც შემორჩენილია: დასავლეთ კედელი, ჩრდილოეთ კედლის დასავლეთ ნახევარი და აღმოსავლეთ კედლის ნაშთი.