აჭის ეკლესია

აჭის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია გურიაში, ოზურგეთის მუნიციპალიტეტის, სოფელ აჭში მდებარეობს. იგი XIII საუკუნით თარიღდება. ეკლესიის შესახებ ისტორიული ცნობები ფაქტობრივად არ მოიპოვება, ყველაზე ძველი წერილობითი წყაროები XVI საუკუნის მეორე ნახევრისაა და უმთავრესად შეწირულების ან ნასყიდობის წიგნებია. აჭის ეკლესიის მიმართ გურიის მთავრები განსაკუთრებულ მზრუნველობას იჩენდნენ. 1625 წელს სვიმონ II გურიელმა იგი საწინამძღვროდ აქცია და შესწირა გლეხები ბეგარით, ტყით და წყლით. ქაიხოსრო I-მა ტაძარს უხვი შეწირულობა უბოძა და შემოქმედის მეტოქად-ჰყო. აჭის წინამძღვრობა სალუქვაძე-თაყაიშვილების საგვარეულოს ჰქონდა მინიჭებული.

არქიტექტურა

აჭის ეკლესია დარბაზულ ნაგებობას წარმოადგენს. შესასვლელი ორია - სამხრეთიდან და დასავლეთიდან. ორივე შესასვლელი არქიტრავულია, არქიტრავებზე კი მოჩუქურთმებული ჯვრებია გამოსახული. დასავლეთით ჯვრის თავზე ასევე გვხვდება ვარდულიც. სამხრეთ კარის თავზე, ჯვრის მარჯვნივ და მარცხნივ ხუთსტრიქონიანი ასომთავრული წარწერაა: „წმინდაო გიორგი, მეოხ ექმენ პატრონთ საღირს, რატის და უშანიანს და მეოხ ექმენ ნიკოლოზ აჭიელსა და გალატოზთა მიქელს და მხეციძესა“. ამ წარწერიდან ეკლესიის აგების თარიღი არ ირკვევა, თუმცა ქტიტორთა სვანური სახელებით მოხსენიება სვანთა ერისთავების გურიაში დამკვიდრების პერიოდზე მიანიშნებს. ტაძრის სარკმლები და აღმოსავლეთ მხარეს არსებული სვეტებიანი ჯვარი ჩუქურთმებითაა შემკული. ეკლესიას სამხრეთით კარიბჭე ჰქონდა. ტაძარში შემორჩენილი იყო ქვის ჩუქურთმებიანი კანკელის ნაშთი, რომელიც ამჟამად საკურთხევლის აღმოსავლეთ კარიბჭის შესასვლელშია გამოყენებული. ინტერიერი მთლიანად მოხატულია. აქ გვხვდება წმინდა გიორგის ცხოვრების სცენები, ასევე ჯვარცმა, ხარება, ღვთისმშობლის მიძინება, ქრისტეს დიდებით შესვლა იერუსალიმში, და სხვა. ფრესკებზე განირჩევა ოთხი მხატვრის ხელი. ფრესკებს შორის არის წარწერები, რომელთა უმრავლესობა ბერძნულია. ერთ-ერთ წარწერაზე მოხსენიებულია ონისიმე ტრაპიზონელი, რომელიც სავარაუდოდ მხატვარი უნდა იყოს. აჭის ეკლესიაში ექვთიმე თაყაიშვილმა თამარ მეფის დროს შექმნილი, ოქროთი დაფერილი ვერცხლის ჯვარი აღმოაჩინა. ტაძარი ნაგებია კარგად თლილი ქვის კვადრებით და მაღალი, მყარად ნაგები ქვის გალავანი აქვს შემოვლებული.