ჭანდრების მწვანე საყდარი

მწვანე საყდარი მდებარეობს შიდა ქართლის მხარის ქარელის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჭანდრებში. მდებარეობს სოფლიდან 5 კილომეტრზე, ნასოფლარ ცილისწყაროს ჩრდილოეთით. სტილისტური ნიშნებით თარიღდება XII საუკუნით.

ეკლესია დარბაზულია (9,6 X 6,2 მ), ნაგებია კირქვითა და შაბიამნისფერი ტუფით (სავარაუდოა, აქედან მომდინარეობს ეკლესიის სახელწოდება). გარედან ტიმპანით, ხოლო შიგნიდან თაღით გადახურული შესასვლელი სამხრეთითაა. აფსიდის ღერძზე სარკმელია, რომლის ორივე მხარეს თითო ნიშია. ეკლესიას გრეხილი ლილვისა და ორნამენტირებული წრეთარგისგან შედგენილი ლავგარდანი ჰქონდა.

ფასადებზე ორნამენტი სხვადასხვა ხასიათისაა. ხშირად გვხვდება ლათინური ,,ს“-ს ნახატი. კვეთა უმთავრესად ორღარიანია.

ეკლესია მართალია ძლიერ დაზიანებულია, თუმცა იგი გამოირჩევა მაღალი კულტურული ღირებულებით თავისი ჩუქურთმა/დეტალებიდან გამომდინარე. ტაძარი სოფელ ჭანდრებს ეკუთნის, ის ტყეშია ჩაფლული. მისასვლელი აქვს ასევე გორის მხრიდან, სოფელ კოშკებიდან, თუმცა ამ გზის გავლა მხოლოდ მაღალი გამავლობის ჯიპით შეიძლება. მიუხედავად გზის სირთულისა ადგილზე მისულს შეგიძლიათ სიმშვიდეში გადაეშვათ და დატკბეთ ქართული არქიტექტურის ამ საუცხოო ნიმუშით.