ჭერემის წვეროდაბალის წმ. გიორგის ეკლესია

წმ. გიორგის (წვეროდაბალის) ეკლესია, მდებარეობს თანამედროვე სოფელ ჭერემის აღმოსავლეთით 3.5 - 4 კილომეტრზე, წვეროდაბალის ბორცვის აღმოსავლეთ ნაწილში, შემაღლებულ ადგილას. არქიტექტურული ძეგლი განეკუთვნება V-VI საუკუნეების მიჯნას. ის სტრუქტურული თვალსაზრისით სამეკლესიანი ბაზილიკაა და როგორც ჩანს, პროექტითაც ასე იყო გააზრებული. თუმცა ამ ტიპის სანიმუშოდ აღიარებული ნაგებობებისგან რამდენადმე განსხვავდება, რაც როგორც ეს ეკლესიის გაწმენდის შემდეგ გაირკვა მშენებლობის პროცესშივე მიღებულმა ცვლილებებმა განსაზღვრა. შენობის აგებულებასა და თარიღთან დაკავშირებით არსებობს რამდენიმე მოსაზრება: გ. ჩუბინაშვილი მას სამეკლესიიან ბააილიკად მიიჩნევს და VI-VII საუკუნეების მიჯნით ათარიღებს. მისი აზრით იგი ერთდროულად, ერთიანი გეგმის მიხედვით აგებული ნაგებობაა.

სამხრეთ მინაშენის დასავლეთ ნაწილი, როგორც ჩანს, კარიბჭეს წარმოადგენდა – ორმალიანი თაღოვანი შესასვლელით სამხრეთიდან. კარიბჭის სამხრეთ კედელი დანგრეულია. შემორჩენილი ნაწილები ნაგებობის ძირითადი ნაწილისგან, როგორც საშენი მასალით, ისე წყობის ხასიათითაც მნიშვნელოვნად განსხვავდებიან. მინაშენი გადახურული იყო კამარით, რომლის ჩრდილოეთ ქუსლი მთავარი ეკლესიის კედლიდან გამოშვერილ კონსოლებს ეყრდნობოდა. მსგავსი კონსოლებია შემორჩენილი მთავარი ეკლესიის დასავლეთ და ჩრდილოეთ კედლებზეც.

აღმოსავლეთ კედელზე შემორჩენილი იყო დაკბლილული ლავგარდნის ორი ქვა, ხოლო ერთი ჩრდილო აღმოსავლეთ კუთხეში. აღმოსავლეთ ფასადზე სარკმელი გაწყობილია ნალისებრი თავსართით, რომელსაც ბოლოებში თარაზული გადანაკეცები აქვს. იგი შედგება ორმაგი გრეხილი ლილვისგან. რესტავრაციის დროს გაირკვა, რომ თავსართი ჩვეულებისამებრ სარკმლის გადამსერავ ქვაში კი არ არის გამოკვეთილი, არამედ მასზეა მიმაგრებული – ლურსმნებით.

ეკლესიის სამხრეთით, ხუთიოდ მეტრზე შემორჩენილია ზღუდის ნაშთი, მისგან სამხრით კი, დაახლოებით იმავე მანძილზე – ნატეხი ქვითა და კირის დუღაბით ნაგები შენობის ნაშთები –სამ რიგად, ერთი - მეორის გასწვრივ. განლაგებული სამ-სამი კვადრატული (1 მ * 1 მ) სვეტი.