ჩხერის ციხე

ჩხერის ციხე (ზარნის ციხე, მელისკარი) იმერეთის მხარეში, ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩხერში მდებარეობს. იგი აგებულია XV-XVII საუკუნეებში, წერილობით წყაროებში კი პირველად XVII საუკუნეში იხსენიება. ჩხერის ციხე აბაშიძეთა ფეოდალურ საგვარეულოს ეკუთვნოდა და ის რთულად ასაღები სიმაგრე ყოფილა. ვახუშტი ბატონიშვილი მის შესახებ წერდა: “ჩხერიმელაზევე, არს სამხრით ჩხერის ციხე, მაგარი და მტერთაგან აუღებელი. ამ ციხისაგან ისახელა მდინარე ესე ჩხერიმელად, ანუ წყლის ჩხერისაგან კლდესა დინებითა”. 1762 წელს იმერეთის მეფე სოლომონ I-მა ნიკოლოზ აბაშიძე აიძულა მისთვის მიეყიდა ციხე-სიმაგრე, რის შემდეგაც ის სამეფო ხელისუფლების მფლობელობაში შევიდა. ცნობილია 1774 წლის ჩხერის ბრძოლა, სოლომონ პირველმა და ერეკლე მეორემ ჩხერის ციხესთან სასტიკად დაამარცხეს თურქ-ოსმალთა ათასკაციანი ამალა. 1810 წელს, როდესაც სოლომონ მეორის ინიციატივით იმერეთის აჯანყება დაიწყო რუსთა ბატონობის წინააღმდეგ, რუსებს მედგარი წინააღმდეგობა გაუწიეს ჩხერის ციხის მეციხოვნეებმა, რის გამოც რუსმა ჯარისკაცებმა სოფელი ჩხერი გადაწვეს. რუსეთის იმპერიასთან იმერეთის შეერთების წინა პერიოდში ჩხერის ციხე რუსეთის ჯარმა დაიკავა. დღეისათვის ციხე-სიმაგრე ნახევრად დანგრეული სახითაა შემორჩენილი. იგი ზედა და ქვედა ციხეებისგან შედგება. ზედა ციხეში გვხვდება სხვადასხვა დანიშნულების სათავსები, ქვევრები და წყლის აუზი.