დემოთის ციხე

დემოთის ციხე - ისტორიული ციხესიმაგრე, რომელიც მდებარეობს სამცხეში, ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ქვაბისხევთან, ფერსათის მთის ძირას, ნაშენი ციცაბო კლდეზე. ისტორიულ წყაროებში იგი ერთ-ერთი ყველაზე უძველესია საქართველოს ტერიტორიაზე. დემოთის ციხე იხსენიება ზოგიერთ ისტორიულ მოვლენასთან დაკავშირებით.

ვახუშტი ბატონიშვილი ეხება მის ლოკალიზაციას და აღწერს:

„ამ ჴევის (ქვაბისხევი) დასავლით, მკვრის კიდეზედ, არს ციხე კლდესა ზედა შენი, მაგარი (ვგონებთ ამას დემოთისციხედ, რომელი აღაშენა სუმბატ ბივრიტიანმან, და განავსნა სპითა შემწედ წუნისათჳს და შურად ოძრახოსა და ლომსიასათჳს, და რათა ვერღარა ვიდოდნენ სპანი ქართლისანი მას ზედა, ვინაითგან ჯავახეთი ეპყრა მსავე).“