დიმიტრი შევარდნაძის სახელობის ეროვნული გალერეა

დიმიტრი შევარდნაძის სახელობის ეროვნული გალერეა ქალაქ თბილისში, რუსთაველის გამზირზე მდებარეობს. იგი ეროვნული მუზეუმის შემადგენლობაშია და საქართველოს ერთ-ერთი მთავარი საგამოფენო სივრცეს წარმოადგენს. საგამოფენო სივრცე ცნობილია “ცისფერი გალერეის” სახელითაც. ნაგებობა ცისფრად იყო შეღებილი, სწორედ აქედან დამკვიდრდა სახელი - “ცისფერი გალერეა”, თუმცა ამჟამად ის რუხ ტონალობებშია გადაწყვეტილი. ეროვნულ გალერეაში წარმოდგენილია როგორც მუდმივი ექსპოზიცია, ასევე ქართველი თუ უცხოელი ხელოვანების პერიოდული გამოფენები. მუდმივ ექსპოზიციაში წარმოდგენილია ნიკო ფიროსმანაშვილის, დავით კაკაბაძის, ლადო გუდიაშვილისა და იაკობ ნიკოლაძის ნამუშევრები. გალერეის ფონდში ინახება 30 000 ექსპონატი. უკანასკნელ წლებში აქ წარმოდგენილი იყო სხვადასხვა პერიოდის ისეთი ცნობილი ხელოვანების ნამუშევრები, როგორიცაა: მიქელანჯელო ბუონაროტი, ტიციანი, ბოტიჩელი, ლუკას კრანახი, მიქელანჯელო პისტოლეტო, აი ვეივეი და სხვა. პირველი ექსპოზიცია ეროვნულ გალერეაში 1920 წლის ოქტომბერში შედგა. გალერეის საგამოფენო პოლიტიკა პირველივე წლებში გამოიკვეთა: ქართული და უცხოური, ძველი და ახალი პერიოდების სახვითი ხელოვნების ნიმუშები, ყველაფერი, რაც ფასეული შექმნილა ან მოხვედრილა საქართველოს ტერიტორიაზე. დიმიტრი შევარდნაძის სახელობის ეროვნული გალერეა ერთ-ერთი საინტერესო ადგილია ხელოვნებით დაინტერესებული ადამიანებისთვის, აქ შეძლებთ უკეთ გაეცნოთ ქართულ შემოქმედებას და ასევე იხილოთ უცხოელ შემოქმედთა შედევრები.

ისტორია

შენობა, რომელშიც ეროვნული გალერეაა განთავსებული, 1888 წელს აიგო რუსეთის იმპერატორის გადაწყვეტილებით და მასში რუსეთის სამხედრო-ისტორიული მუზეუმი, ე.წ. დიდების ტაძარი, განთავსდა. ეროვნული სამხატვრო გალერეა ცნობილი ქართველი მხატვრისა და საზოგადო მოღვაწის - დიმიტრი შევარდნაძის ინიციატივით დაარსდა, ამავე წელს გაიმართა სამხატვრო გალერეის პირველი გამოფენაც. დიმიტრი შევარდნაძემ მთელ საქართველოში შეაგროვა მხატვრობის ნიმუშები, რომელთაგან ზოგს საჩუქრად აძლევდნენ, ზოგს კი ყიდულობდა და მან ეს კოლექცია გალერეას გადასცა. 2007 წელს ეროვნული გალერეა საქართველოს ეროვნულ მუზეუმს შეუერთდა. შენობას ფართომასშტაბიანი რეკონსტრუქცია ჩაუტარდა, თუმცა უცვლელი დარჩა ნაგებობის ცენტრალური ფასადი და საგამოფენო სივრცე. ნაგებობის ფასადის უხვი დეკორი ბაროკოსთვის დამახასიათებელ ნიშან-თვისებებს შეიცავს. კორინთული სვეტებითა და პილასტრებით ფლანკირებული ცენტრალური შესასვლელი ნახევარსფერული ექსედრითაა გადახურული. ამავე ორდერის პილასტრები ანაწევრებს ნაგებობის განაპირა მხარეებსაც. გალერეის ორ დარბაზს მინის გადახურვა აქვს და უხვად ნათდება მზის შუქით. რეკონსტრუქციისას შენობა ბაღის მხრიდან მიშენების ხარჯზე გაიზარდა და შეიქმნა ახალი საგამოფენო სივრცე. განახლებულ გალერეაში 8 დარბაზი ფუნქციონირებს, ასევე შექმნილია სარესტავრაციო ლაბორატორია, დროებითი გამოფენების ორგანიზებისათვის საჭირო ექსპონატთა საცავი, სასწავლო სივრცე და მაღაზია. თბილისის სამხატვრო გალერეას 2009 წლის 20 ნოემბერს ეროვნული მნიშვნელობის კულტურის უძრავი ძეგლის კატეგორია მიენიჭა.