ძუძუანას მღვიმე

ძუძუანას მღვიმე ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი არქეოლოგიური ძეგლია. იგი მსოფლიომ გაიცნო მას შემდეგ, რაც აქ მსოფლიოში უძველესი, 34 000 წლის, ძაფის ნაშთები იპოვნეს. მღვიმე იმერეთის მხარეში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, სოფელ მღვიმევის მიდამოებში, ზღვის დონიდან 480 მეტრზე. მის წინა ნაწილში პალეოლითელი ადამიანის სადგომი გამოვლინდა. მტვრის გამოკვლევისას გამოვლინდა უძველესი სელის ძაფის ბოჭკოები, რომლებიც არის დაჭეჭყილი, მერე დაძეძგილი და შემდეგ – მოქსოვილი. ასევე ზოგიერთ ბოჭკოზე შეიმჩნევა მცენარეული საღებავით შეღებვის კვალი. ამ აღმოჩენამდე უძველესად ითვლებოდა ჩეხეთში ნაპოვნი 29 000 წლის ჭინჭრის ძაფი და მიიჩნეოდა, რომ უძველესი ქსოვილი ადამიანმა 29 ათასი წლის წინ დაამზადა, ძუძუანას მღვიმის აღმოჩენამ კი ეს მოსაზრება შეცვალა. მღვიმის სიღრმე 175 მეტრამდეა, სიგანე 1-15 მ, სიმაღლე 1,5-10 მ. იგი ორი სართულისგან შედგება, პირველი სართული ადვილი გასავლელია, მეორე სართული კი უფრო რთულად მისადგომია. მღვიმეში გაედინება ნაკადული, ასევე აქ გვხვდება ძალიან ლამაზი ნაღვენთი ფორმები, რაც კულტურულ მნიშვნელობასთან ერთად კიდევ უფრო მეტ ხიბლს სძენს ძუძუანას მღვიმეს.