გოხნარის ლოდოვანი

გოხნარის ლოდოვანი ქვემო ქართლის მხარეში, თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, სოფელ გოხნარის მახლობლად მდებარეობს, ალგეთის ხეობაში, ზღვის დონიდან 1500 მეტრზე. იგი ერთ-ერთი უდიდესი ციკლოპურ ნაგებობათა კომპლექსია საქართველოში და ძვ.წ. II-I ათასწლეულებით თარიღდება. კომპლექსი სამი ძირითადი ნაწილისგან შედგება: ნაპრალ-გვირაბებიანი ქვაყრილის (კარკნალი), ნასოფლარი და ციხე. ძეგლი ყველა მხრიდან მიუდგომელია, გარდა ჩრდილო-დასავლეთისა, საიდანაც წყლისკენ მიმავალი გზა გადიოდა. გოხნარის ლოდოვანს 0,25 კვ. კმ. ტერიტორია უკავია და მის ცენტრში დიდი ზომის სვეტისებრი მონოლითი დგას, რომელიც ყველა მხრიდან მოჩანს. ნაციხარი გეგმაში არასწორი ფორმის ოთხკუთხედს წარმოადგენს. იგი დიდი ზომის დაუმუშავებელი ანდეზიტის კლდის ლოდებითაა ნაგები. სამხრეთ ზღუდეზე შესამჩნევია ცილინდრული კოშკები. ნაციხარ-ნამოსახლარის სამივე ნაწილში ოთხი ბლინდაჟია მიმობნეული, რომელთაც ხელოვნურად მოწყობილი შესასვლელები აქვთ. აქ არის ხუთი დოლმენი, ნაპრალ-გვირაბები, სხვადასხვა ზომის სვეტისებრი მონოლითები და "ერატიპას" ნაშთი. გოხნარის ლოდოვანი საკრისის მთის გარშემო განლაგებული მეგალითური ძეგლების მთელი კომპლექსის შემადგენელი ნაწილია და ადრეულ ბრინჯაოს ხანას მიეკუთვნება.