რატიანების სახლ-მუზეუმი (კოშკი და მაჩუბი)

რატიანების კოშკი-მაჩუბი ძველი სვანური საცხოვრებელი კომპლექსია მესტიაში. კომპლექსის შემადგენლობაში შედის: კოშკი, მაჩუბი, საცხოვრებელი სივრცე, ბაგა, თივის სათავსო და სხვა დამხმარე ნაგებობები. კოშკ-მაჩუბი აგებულია ადრეულ შუა საუკუნეებში და ის ეკუთვნის რატიანების ცნობილ გვარს.

კოშკი მულახელი და-ძმა ბერიანების მიერ არის აშენებული. ბერიანებს სულ სამი კოშკი აუშენებიათ; რატიანების კოშკი - მესტიაში, ფილფანების კოშკი - ლენჯერში და მესამე, საკუთარი - მულახში. წინაპრების გადმოცემა გვიყვება, რომ კოშკს გარედან და აშენება, ხოლო შიგნიდან ძმა, ამიტომაც იგი გამორჩეულია თავისი სილამაზით და ასევე სიმაღლითაც - კოშკის სიმაღლე 28 მეტრია და ყველაზე მაღალია მესტიაში. კოშკის სიმაღლე, მეტყველებს გვარის სიძლიერესა და ძალაუფლებაზე. კოშკი შედგება რამდენიმე სართულისაგან და თითოეულ სართულზე სხვადასხვა დანიშნულების ოთახებია. ერთ-ერთ ოთახში ინახება ნანადირევი ჯიხვების რქები და ძვლები. ჯიხვი ძველ სვანეთში განსაკუთრებულ ცხოველად ითვლებოდა და აკრძალული იყო ნანადირევი ცხოველის ძვლების გადაყრა.

კოშკს აქვს დიდი მაჩუბი, სადაც განთავსებულია სვანური ეთნოგრაფიისთვის დამახასიათებელი უნიკალური ნივთები - მარცვლეულისა და სურსათ-სანოვაგის შესანახი სპეციალური, ხის უძველესი ჭურჭლები, არყის გამოსახდელი მოწყობილობა და სხვა. აქვე არის სალოცავი დედაბოძი, იშვიათი და უნიკალური, რომლის წინ ოჯახიც წევრები საუკუნეების განმავლობაში ლოცულობდნენ.

კოშკის მონახულების შემდეგ შეგიძლიათ ახვიდეთ სახურავზე, საიდანაც ულამაზესი ხედები იშლება მესტიაზე.