საღორეთის ციხე

საღორეთის ციხე აჭარაში, ქედის მუნიციპალიტეტში სოფელ პირველ მაისში მდებარეობს, მდინარე აჭარისწყლის მარჯვენა ნაპირზე, ქოხთვარის სერზე. იგი XII-XIII საუკუნეებით თარიღდება. ციხე მაღალი კლდეების სისტემაზეა დაშენებული და აჭარისწყლის ხეობას ხეობას გადაჰყურებს. მას მხოლოდ ერთი მისასვლელი აქვს - ჩრდილო-აღმოსავლეთ მხრიდან. კოლოტაურის კოშკთან და ცივასულას ციხეებთან ერთად ის აჭარისწყლის ხეობას აკონტროლებს. ციხე-სიმაგრეს 200 მ² ფართობი უჭირავს. დღესდღეობით შემორჩენილია კოშკი, გალავნის კედლის ერთი ნაწილი და კოშკზე მინაშენი კედლის ნანგრევი. გალავანს ოვალისებური ფორმა აქვს. მოღწეული გალავნის სიმაღლე 2,10 მეტრია. ერთ-ერთი კოშკის დასავლეთ ნაწილში სამი ფოსოა შემორჩენილი. ფოსო მოპირდაპირე კედელზეც იქნებოდა, თუმცა ჩამონგრევის გამო აღარ შეინიშნება. ფოსოების არსებობა აქ სართულების არსებობაზე მიუთითებს. კოშკი შიგნიდან სრულიად ამოვსებულია მიწითა და ნანგრევი ქვებით. სათოფურები არ გვხვდება. საღორეთის ციხე ნაგებია თლილი ქვის არეული, უსწორმასწორო წყობბით კირის ხსნარზე.