ცაგერის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი

ცაგერის ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი ლეჩხუმში, ქალაქ ცაგერში მდებარეობს. იგი აგებულია 1863-1871 წლებში. ეკლესია აშენდა IX-X საუკუნეების ბაზილიკის ნაშთების გვერდით, ახალ ტაძარში გამოიყენეს ძველი ფრაგმენტებიც. მშენებლობა ლევან დადიანს დაუწყია, მის დასრულებაზი კი ნიკო დადიანმა და ეკატერინე ჭავჭავაძემ იზრუნეს. ეკლესია სამნავიან ბაზილიკას წარმოადგენს. ნავები ერთიან ორფერდა სახურავშია მოქცეული. შესასვლელი ორია - სამხრეთიდან და ჩრდილოეთიდან, ორივე თაღოვანია. სამივე ნავი აღმოსავლეთით ნახევარწრიული, შვერილი აფსიდით სრულდება. აფსიდები, ძირითად კორპუსთან შედარებით, უფრო დაბალია და ინტერიერში კონქის ზევით საკმაოდ მაღალი შუბლი წარმოიქმნება. ნავები ერთმანეთისგან გამოყოფილია ორ წყვილ ბურჯზე გადაყვანილი თაღებით. სვეტები პროფილირებული იმპოსტებით სრულდება. იმპოსტებითაა დასრულებული აფსიდის მხრებც. გრძივი კედლები დანაწევრებულია პილასტრებზე გადაყვანილი დეკორატიული თაღებით. ნევები გადახურულია ცილინდრული კამარებით, რომლებიც იმპოსტებზე გადაყვანილ საბჯენ თაღებს ეყრდნობა. ინტერიერი, გარდა სვეტებისა, მთლიანად შელესილია. ფასადები სადაა. სარკმლებსა და შესასვლელებს პროფილირებული მოჩარჩოება აქვთ. გრძივ კედლებში, ამჟამინდელი სარკმლების გასწვრივ, ქვედა რეგისტრში დიდი სწორკუთხა სარკმლები ყოფილა გაჭრილი, რომლებიც მოგვიანებით ამოუშენებიათ. გადაკეთებულია აფსიდებში გაჭრილი სარკმლებიც. ფასადებს სადა, პროფილირებული ლავგარდანი ასრულებს. ეკლესია ნაგებია თლილი ქვით. შესასვლელისა და სარკმლების საპირეებზე, ლავგარდანსა და კედლების გადაკვეთის კუთხეებზე გამოყენებულია განსხვავებული ჯიშის ქვები.