გორულის ნაქალაქარის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

გორულის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარეში, მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ წერაქვის მიმდებარედ.

ნაქალაქარ გორულის ტერიტორიაზე, გორულის კოშკიდან ჩრდილოეთით, 300 მ-ზე წმ. ნიკოლოზის ერთნავიანი ეკლესია დგას (13,7x7,7 მ.). ტაძარი აგებულია მოიასამნისფრო დაუმუშავებელი ქვითა და აგურით. შენობის კუთხეებსა და კარ-სარკმელთათვის ოქროსფერი თლილი ქვაა გამოყენებული. ტაძარს ამჟამად პორტალებით შემკული ორი შესასვლელი აქვს - სამხრეთიდან და აღმოსავლეთიდან (ჩრდილოეთიდან არსებული შესასვლელი ამოშენებულია). სამხრეთი შესასვლელის თავზე ოთხსტრიქონიანი ქართული წარწერაა ამოკვეთილი. ტაძრის ყველა კედელში თითო სარკმელია გაჭრილი. ორნამენტებითაა შემკული აღმოსავლეთისა და დასავლეთ კედლის სარკმლები. ტაძრის ინტერიერი ნატეხი ქვითა და ამოყვანილი. ტაძრის იატაკი აღდგენამდე აგურით ყოფილა მოგებული, ამჟამად რუხი ფერის ბაზალტით მოუპირკეთებიათ. აგურითვე ყოფილა ამოყვანილი ორიარუსიანი, სახატე ნიშებიანი კანკელის კედელიც, რომელიც ამჟამად ფრაგმენტულადაა შემორჩენილი. ეკლესიის კამარა ერთსაფეხურიან პილასტრებზე დაყრდნობილი, ორი საბჯენი თაღით ყოფილა შემაგრებული. სამხრეთით, შესასვლელი კარის არქიტრავზე ამოკვეთილია ასომთავრულით შესრულებული სააღმშენებლო წარწერა, რომელიც გვამცნობს: „ნებითა და შეწევნითა ღმრთისათა მე ბატონმან დარეჯან ქსნის ერისთავის ქალმან ავაშენე ესე მონასტერი ყოვლად წმინდისა ჩემს სახსრათ ცოდვათა ჩემთა მისატევებლად შვილთა ჩემთასა. დღე გრძელოდ ოდესმე ვიწყე აღშენებად ჟამსა როსტომ მეფისა გავათავე გიორგი მეფისაზე?“ ამ წარწერის ზემოდან იმავე ქვაზე: „მამანო და ძმანო მოიხსენეთ ოსტატი პაპია“.

ეკლესია აგებულია ქსნის ერისთავის ასულის დარეჯანის მიერ, ოსტატ პაპიას მიერ, როსტომ ხანისა და გიორგი XI-ს მეფობის წლებში.

ტაძარში ორი საფლავის ქვაა, ერთ-ერთი წარწერის მიხედვით ტაძრის ქტიტორი დარეჯან ქსნის ერისთავის ასულია.

ნაქალაქარი შედგება რამდენიმე ნაგებობისგან მათ შორის, კოშკის, ქარვასლის, აბანოს, წმ. ნიკოლოზის, წმ. ნინოს და ხევის ეკლესიებისგან. ეკლესიები და კოშკი ერთმანეთისგან დაშორებულია და ყველა მათგანთან დიდი ნამოსახლის ნაშთები გვხვდება.