ხეს წმინდა ბარბარეს ეკლესია

ხის წმინდა ბარბარეს ეკლესია “ბარბალი” - XI საუკუნის ეკლესია ზემო სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხეში, კალას თემი, მდინარე ენგურის მარჯვენა ნაპირზე, ზღვის დონიდან 1720 მეტრზე. სოფელ ხეს თითქმის სამი მხრიდან მდინარე ენგური აკრავს, ხოლო ჩრდილოეთიდან მაღალი მთა საზღვრავს.

ეკლესია დარბაზული ტიპისაა და მიუხედავად ზომების სიმცირისა საკმაოდ შთამბეჭდავია. შიგნიდან ინტერიერი მთლიანად მოხატულია. გარედან პერანგის ქვად გამოყენებულია კარგად დამუშავებული შირიმის ქვა. ეკლესიის გარშემო სოფლის სასაფლაოა, უფრო დასავლეთით კი გაშენებულია დარბაზ მაჩუბები, კოშკი და მე-20 საუკუნის შუა პერიოდის სახლები.კოშკი რომელიც ეკლესიიდან 15 მეტრში მდებარეობს ერთადერთია შემორჩენილი დღეისათვის სოფელ ხეში. კოშკი ნაწილობრივ დანგრეულია, შემორჩენილია მესამე სართულის დონეზე, თუმცა მესამე სართულის კედლის ნაწილიც ჩამოქცეულია. დარბაზ-მაჩუბების ნაწილიც დანგრეულია, ნაწილი გადაკეთებული და მოგვიანო მინაშენები აქვს. ერთ-ერთი საცხოვრებელ სახლში, როგორც ადგილობრივები ამბობენ კოშკის კედელია გამოყენებული, კოშკს გარედან საცხოვრებელი სახლი შემოუშენეს და კოშკის ტანი სახლის შიგნით მოქცეულა.

სოფელ ხეს განაშენიანებას 2006 წლიდან კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის სტატუსი აქვს მინიჭებული.