კიანეთის სვეტიცხოველი

კიანეთის სვეტიცხოვლის ეკლესია მდებარეობს ქვემო ქართლის მხარეში, ბოლნისის მუნიციპალიტეტის სოფელ კიანეთის მიმდებარედ.

ეკლესია "სვეტიცხოველი" უნდა იდგეს ვახუშტისეულ სოფელ ჯალდამში. ეკლესია დარბაზული ნაგებობაა. აგებული ყოფილა მეტ-ნაკლებად დამუშავებული ქვით კირ-დუღაბზე. საპერანგე წყობის ჰორიზონტალობა დაცული იყო, ინტერიერში კი წყობა არეულია. ამჟამად საპირე წყობა თითქმის სრულად შემოცლილია. გარედან არქიტრავით, ხოლო შიგნიდან თაღით დასრულებული კარი სამხრეთ კედელშია გაჭრილი. აღმოსავლეთის, დასავლეთის და სამხრეთის კედლებში თითო შიგნიდან თაღოვანი სარკმელია. ნახევარწრიული აფსიდი მხრითაა გამოყოფილი. მარტივპროფილირებულ მხრის კაპიტელებზე კონქის საბჯენი თაღი იყო გადაყვანილი. საკურთხევლის სარკმლის ორივე მხარეს მაღალი ნახევარწრიული ნიშებია გაკეთებული. ჩრდილოეთის კედელში დამატებით სწორკუთხა ნიშიცაა. სარკმლის ქვეშ, კედელთან ტრაპეზის ბრტყელი ქვაა. საკურთხევლის ჩრდ. თაღოვან ნიშასა და სარკმლის მარჯვენა მხარეს ჩადგმულია მე-5-6 სს რელიეფისა და განვითარებული შუა საუკუნეების რელიეფის ფრაგმენტები. კამარა დაყრდნობილი ყოფილა კრონშტეინებზე დაბჯენილ შეკიდულ თაღებზე, რომელთაგან ერთი დარბაზის შუაშია, ხოლო მეორე გრძივი კედლების დას. კიდეში. ტაძრის მორთულობიდან ამჟამად შემორჩენილია მხოლოდ აღმოსავლეთის სარკმლის საპირე და კარის მოჩარჩოება. სარკმლის საპირე ორი სხვადასხვა სისქის სადა ლილვის მართკუთხა ჩარჩოთია გაფორმებული, ჩარჩოს გარშემო კი თითო ჯვარია ამოკვეთილი. ჯვრის გამოსახულებები გვიანი ფორმისაა, რაც მათ შემდგომ დროინდელობაზე მიუთითებს. ნაოთხალიანი კარის მოჩარჩოება სამი სხვადასხვა რელიეფის ნაკრებს წარმოადგენს. კარის არქიტრავში საკარე ფოსოა ამოკვეთილი, კედელში კი საურდულე. მოგვიანებით, მიწის დონის აწევის გამო, კარის წინ ტაძარში ჩასასვლელი ორსაფეხურიანი კიბეა მოწყობილი. ტაძრის გარშემო შემორჩენილია ციკლოპური გალავნის ნაშთები. შესაძლოა ეზოში სამარხებიც იყოს.