კურტანიძიეულის წმ. მარინეს კომპლექსი

კურტანიძეულის წმინდა მარინეს კომპლექსი მდებარეობს კახეთში, ახმეტის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხევისჭალაში, მდებარეობს სოფლის ჩრდილო-დასავლეთით 2,5 კილომეტრზე, თარიღდება XII-XIII საუკუნეებით.

ეკლესია (10 X 6,7 მ) დარბაზულია, ნაგებია კარგად გათლილი, მოყვითალო შირიმის კვადრებით. ეკლესიას შესასვლელი დასავლეთიდან და ჩრდილოეთიდან აქვს. ორივე კარი შიგნით თაღოვანია, გარედან კი ბრტყლადაა გადახურული.

ტაძრის სამხრეთით არსებული, რიყის ქვით ნაგები კოშკი (9.5 მ * 9.5 მ-ზე) გეგმით კვადრატულია. მისი სამხრეთ კედელი გალავანშია ჩართული, დანარჩენი ნაწილი კი ეზოშია მოქცეული, შემორჩენილია ორი სართული. შესასვლელი პირველ სართულზეა, ჩრდილოეთ კედლის ღერძზე. მიწის დონიდამ 4.3 მეტრის სიმაღლეზე. კარი შიგნით სწორკუთხაა, გარედან - თაღოვანი. სართულის დასავლეთ კედელში სათოფურებიანი ორი მოზრდილი ნიშია. სართულის შუაში მდგარ ოთხკუთხა ბურჯიდან ოთხივე კედელზე გადაყვანილია ნახევარწრიული კამარა.

სამხრეთ დასავლეთ კუთხეში ჩანს მეორე სართულზე ასასვლელი კიბის კვალი. მეორე სართულზე შემორჩენილია შუაში მდგარი სწორკუთხა ბურჯის ქვედა ნახევარი. სართულის ოთხივე კედელში გაჭრილია თითო სწორკუთხა სარკმელი. კომპლექსის გალავანი, რომელიც ნაწილობრივაა შესასვლელი ტეხილის ფორმისაა. გალავანს შესასვლელი აღმოსავლეთიდან აქვს და ნაგებია რიყის ქვითა და ნატეხი ქვით.

გალავნის გარეთ შემორჩენლია სასახლის ნანაგრევები.

1980 წელს ძეგლს ჩაუტარდა სარესტავრაციო სამუშაოები: გაიწმინდა მცენარეებისგან, გამაგრდა კოშკისა და გალავნის კედლები, აღდგა ეკლესიის საპირე წყობის ჩამოშლილი ნაწილები და ლავგარდანი, განახლდა ეკლესიის სარკმლებისა და ჩრდილოეთ შესასვლელის მოპირკეთება. ეკლესია გადაიხურა კრამიტით.