სანთელას ციხე

სანთელას ციხე მდებარეობს ზემო იმერეთში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ნიგვზარის (კორბოულის თემი) მიმდებარედ.

სანთელას ციხე სავარაუდოდ აგებულია გვიან შუა საუკუნეებში, ციხის შესახებ ცნობები არ არსებობს, არც არქეოლოგიურად არ არის შესწავლილი, დგას ციცაბო ადგილზე, ერთგვარ "ნახევარკუნძულზე" მის გარშემო ჩამოედინება რამდენიმე ღელე, რომელიც შემდეგ მდინარე ფიცხავაში ჩაედინება. ის წარმოადგენთა როგორც სათვალთვალო, ასევე თავდაცვით კოშკს, სანთელა აკონტროლებდა შიდა ქართლიდან იმერეთში გადასასვლელ გზას (ჭერათხევი-ძირულას ხეობის გზა).

სოფელ კორბოულში ნიგვზარის ტერიტორიაზე გაუვლია ქართლის მეფე სვიმონ I-ს იმერეთში ლაშქრობის წინ, ასევე უკანა გზაზეც იმავე გზით გაუვლია. მემატიანე აღწერს კორბოულელი ქალისა და მეფე სვიმონის დიალოგს. ნიგვზარაში უნდა გაევლო ტოტლებენს იმერეთში გადასვლის დროს.

ისედაც დაზიანებული ციხე დაინგრა 1991 წლის მიწისძვრის შედეგად.

სოფელი ნიგვზარაში კოშკის მიმდებარედ მდებარეობს საძირკვლის დონემდე დასული ნაეკლესიარი, რომელსაც ადგილობრივი მოსახლეობა ნასაყდრს უძახის