წებელდის ციხე

წებელდის ციხე აფხაზეთში, გუდაუთის მუნიციპალიტეტის სოფელ წებელდაში მდებარეობს. აფხაზეთის ტერიტორია ამჟამად ოკუპირებულია რუსეთის მიერ. კომპლექსი მოიცავს: სამეთვალყურეო კოშკებს, საეკლესიო ნაგებობებს, სასახლის ნანგრევებსა და სხვადასხვა სახის თავდაცვით ნაგებობებს. წებელდის ციხის ერთ-ერთი ეკლესიის შესწავლისას გამოვლინდა ფრესკული მოხატულობის ფრაგმენტებიც. ბერძნული წყაროების მიხედვით, წებელდის ციხე ადრეული შუა საუკუნეების საქართველოს ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს საფორტიფიკაციო ნაგებობას წარმოადგენდა. VI საუკუნის ბიზანტიელი ისტორიკოსის პროკოფი კესარიელის ცნობით, იგი კარგად გამაგრებული ციხე-სიმაგრე იყო, რომელსაც ლაზთა სამეფოს თავდაცვით სისტემაში მნიშვნელოვანი ადგილი ეჭირა. კომპლექსი დღესდღეობით მძიმე მდგომარეობაშია და ყურადღებას საჭიროებს. ციხის გალავნის სიგრძე 150 მეტრია, ხოლო სიგანე - 50მეტრი. გალავანს კუთხეებში კოშკებია ჩართული. შედარებით უკეთაა შემორჩენილი ჩრდილო-დასავლეთის კოშკი, რომელიც ნახევარწრიული მოყვანილობისაა. კოშკს ჩრდილოეთით სამი სარკმელი აქვს გაჭრილი.