მენჯის ციხე

მენჯის ციხე სამეგრელოში, სენაკის მუნიციპალიტეტში, დაბა მენჯში მდებარეობს. იგი IV-VI საუკუნეებით თარიღდება. კომპლექსს სამხრეთ და დასავლეთ მხრიდან ციცაბო ფერდობი შემოფარგლავს, ჩრდილოეთ და აღმოსავლეთ მხრიდან კი უნაგირა მთის კალთები ეკვრის. ციხე ვრცელ ტერიტორიას აკონტროლებს და სტრატეგიული მდებარეობა აქვს. კომპლექსი მოცავს გალავანს, კოშკს და ეკლესიას. ციხეს წაგრძელებული, ოვალური ფორმა აქვს. გალავნის კედლები 1 მეტრის სისქისაა. გალავნის დასავლეთ ნაწილში ჩადგმულია მართკუთხა გეგმის მქონე კოშკი. იგი ნაგებია კარგად გათლილი სწორკუთხა კლდის ქვით. ეზოს აღმოსავლეთ ნაწილში დარბაზული ეკლესია დგას. ტაძარი აღმოსავლეთით სწორკუთხედში ჩაწერილი ნახევარწრიული აფსიდით სრულდება. ეკლესია ნაგები იყო კლდის კარგად გათლილი ქვებით. შეიმჩნევა X-XII საუკუნეებში გადაკეთებების კვალი, რაზეც ტაძრის გარშემო გამოვლენილი ფრესკის ანაბეჭდიანი ბათქაშები და განვითარებული შუა საუკუნეებისთვის დამახასიათებელი ორნამენტული საპირე ქვები მეტყველებს. კომპლექსს შემოვლებული ჰქონია 4 მეტრის სიგანის ხელოვნური თხრილი.