წონის მღვიმე

წონის მღვიმე მდებარეობს ისტორიულ შიდა ქართლის მხარეში, ჯავის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს, მდინარე ყვირილის სათავესთან, ზღვის დონიდან 2100 მეტრზე. ჯავის მუნიციპალიტეტის ტერიტორია ამჟამად ოკუპირებულია და ცხინვალის რეგიონის ფარგლებშია მოქცეული. წონის მღვიმე მრავალფენიანი არქეოლოგიური ძეგლია, რომელიც კარსტული წარმოშობის მღვიმეს წარმოადგენს. იგი აღმოაჩინეს და სწავლობდნენ 1958-1961, 1965, 1968, 1977-1978 წლებში. მღვიმეში გამოვლენილია აშელური, მუსტიეური და მეზოლითური ფენები. ნასახლარი მონადირეთა ჯგუფს ეკუთვნოდა. წონის მღვიმეში 22 სახეობის ცხოველის ნაშთი გამოვლინდა, რომელთა შორისაა: მგელი, ტურა, მღვიმის დათვი, მღვიმის ლომი, ღორი, ირემი, კავკასიური ჯიხვი, ცხვარი, ბიზონი და სხვა.