ვაჟა-ფშაველას სახლ-მუზეუმი

ვაჟა-ფშაველას სახლ-მუზეუმი მცხეთა-მთიანეთის მხარეში, დუშეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩარგალში მდებარეობს. იგი 1961 წელს დაარსდა. 1976 წელს აღადგინეს მწერლის მამა-პაპისეული სახლი, 1987 წელს კი მუზეუმის საგამოფენო შენობა აიგო ოთხი საგამოფენო დარბაზითა და ერთი ფონდსაცავით. მუზეუმის შესასვლელის წინ დგას ვაჟა–ფშაველას ბრინჯაოს ბიუსტი. სახლ-მუზეუმში 2000-ზე მეტი ექსპონატია დაცული, აქ ნახავთ პოეტის ცხოვრებასა და მოღვაწეობასთან დაკავშირებულ მემორიალურ ნივთებს, XIX საუკუნისა და XX საუკუნის დასაწყისის ეთნოგრაფიული ხასიათის მასალებს, პოეტის კრებულების სხვადასხვა პერიოდის გამოცემებს, პოეტისადმი მიძღვნილ ფერწერულ, გრაფიკულ და სკულპტურულ ნამუშევრებს, საინტერესო ფოტომასალასა და ა.შ. ვაჟა-ფშაველა საქართველოს ერთ-ერთი უდიდესი პოეტი, მწერალი და პუბლიცისტია, მისი საცხოვრებელი სახლის, ცხოვრებისა და შემოქმედებითი მოღვაწეობის გაცნობა განსაკუთრებით საინტერესო იქნება ლიტერატურით დაინტერესებულთათვის.

სახლი, რომელშიც ვაჟა-ფშაველამ ცხოვრების უმეტესი ნაწილი გაატარა, ერთსართულიანია, ოროთახიანი. ნაგებობას წინა მხარეს, გრძივი ფასადის მთელ სიგრძეზე, ხის სვეტებიანი გადახურული აივანი გასდევს. აივნიდან სწორკუთხა შესასვლელით ვიწრო ტალანში ვხვდებით, რომლის ორივე მხარეს სხვადასხვა ფართობის მქონე თითო ოთახია, ორივე ოთახის ფანჯრები აივანზე გამოდის. ორივე ოთახში თითო ბუხარია. სახლი ნაგებია რიყისა და ნატეხი ქვით.