ფუნიკულიორი

ფუნიკულიორი - სამთო-საბაგირო რკინიგზა, იგივე ტრამვაი, კულტურისა და დასვენების კომპლექსი მთაწმინდის პლატოზე, თბილისში. საბაგირო გზა აკავშირებს ქალაქის ცენტრალურ უბანს მთაწმინდის პლატოსთან. 

ფუნკულიორის ვაგონებით მგზავრობა ერთდროულად 60 ადამიანს შეუძლია. გზად თბილისის ულამაზესი ხედი იშლება. ფუნიკულიორს სულ სამი სადგური აქვს: ზედა, შუა და ქვედა სადგურები. შუა სადგურიდან გასვლით თქვენ შეძლებთ ეწვიოთ მამა დავითის ეკლესიას და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონს, რომელიც მთაწმინდის განუყოფილი ნაწილია.

საბაგირო რკინიგზის გზის სიგრძე - 501 მეტრია. ფუნიკულიორის ზედა სადგურის სიმაღლე ზღვის დონიდან 727 მ, ქვედა სადგურისა 460 მ, სადგურებს შორის დონეთა სხვაობა - 267 მ.

ფუნიკულიორი წელიწადის ყველა სეზონზე ყოველდღიურ რეჟიმში მუშაობს. 

ფუნიკულიორი ტრამვაის ვაგონები ყოველ 10 წუთში გადის ზედა და ქვედა სადგურიდან. მთლიანი მანძილის დაფარვას მხოლოდ 3 წუთს ანდომებს.

სამუშაო საათები:  09:00 -23:30. -  23:30 საათიდან ფუნიკულიორით ამოსვლა იზღუდება და მხოლოდ ზედა სადგურიდან ჩასვლაა შესაძლებელი რესტორან ფუნიკულიორის დაკეტვამდე.

ისტორია

1900-იან წლებში გაჩნდა ე.წ. ზედა თბილისის გაშენების იდეა. გეგმის მიხედვით „ზედა თბილისი“ მთაწმინდის პლატოზე უნდა გაშენებულიყო. შემუშავდა „ზედა თბილისის“ განაშენიანების გეგმა და ქუჩათა ქსელი. უმთავრესი პრობლემა „ქვედა თბილისთან“ სატრანსპორტო კომუნიკაცია იყო. ამ პრობლემის გადაჭრის გზა კი თბილისის ტრამვაის ქსელის მფლობელმა ბელგიურმა კომპანიამ წარმოადგინა. ბელგიელი ინჟინრის ალფონს რობის ინიციატივით, ახალი უბანი ძველ ქალაქს სამთო ტრამვაით – ფუნიკულიორით უნდა დაკავშირებოდა.

ფუნიკულიორის მშენებლობა 1903 წლის სექტემბერს დაიწყო, მის მშენებლობაში მონაწილეობდნენ უცხოელი სპეციალისტები. მშენებლობის პროექტი შეადგინა ფრანგმა ინჟინერმა ა. ბლანშმა, არქიტექტურული ნაწილი დაამუშავა თბილისელმა ხუროთმოძღვარმა ა. შიმკევიჩმა. გზის მშენებლობას ხელმძღვანელობდნენ ბელგიელი და იტალიელი ინჟინრები ი. რაგოლერი და ა. ფონტანა-როსი. ფუნიკულიორის მშენებლობაში დიდი წვლილი შეიტანა ნიკო ნიკოლაძემ, რომლის ინიციატივით მოკლე დროში შესრულდა რკინაბეტონის სამუშაოები ესტაკადისათვის.

ფუნიკულიორი გაიხსნა 1905 წლის 27 მარტს. მის საექსპლუატაციოდ გადაცემას დიდი ფერწერული ტილო უძღვნა ნიკო ფიროსმანმა. მგზავრობის პირველი მსურველების მოსეირეების წასახალისებლად ფუნიკულიორის მფლობელმა ბელგიურმა ანონიმურმა საზოგადოებამ საკმაოდ სოლიდური თანხა გამოაცხადა მათთვის, ვინც ვაგონს მთაწმინდაზე აჰყვებოდა და ჩამოჰყვებოდა.

ფუნიკულიორის პირველი რეკონსტრუქცია ჩატარდა 1936-1938 წლებში, დაძველებული ზედა სადგურის ადგილას აშენდა ახალი (ავტორები არქიტექტორები: ზ. და ნ. ქურდიანები, თანაავტორი ა. ვალაბუევი), მეორე 1968-1969 წელს ამჯერად ძველი ქვედა სადგურის ნაცვლად აიგო ახალი შენობა, შეიცვალა ვაგონების ძარები და გაფართოვდა ფუნიკულიორთან მისასვლელი მოედანი.

მრავალწლიანი პაუზის შემდეგ ფუნიკულიორი განახლდა და გაიხსნა 2012 წელს. ამჟამად, ფუნიკულიორის ზედა სადგურის შენობაში ფუნქციონირებს რესტორანი.