კვაისის ჯვრის ეკლესია

კვაისის ჯვრის ეკლესია მდებარეობს ცხინვალის რეგიონში, ჯავის მუნიციპალიტეტში, ტყით დაბურულ მაღალ მთაზე, დაბა კვაისის მახლობლად. იგი ოსეთ-საქართველოს კონფლიქტამდე ონის მუნიციპალიტეტს ეკუთვნოდა, თუმცა ამჟამად რუსეთის მიერ ოკუპირებულ ტერიტორიაზეა. ეკლესია თარიღდება X-XI საუკუნეებით. ნაგებობა დარბაზულია, თუმცა ამჟამად მხოლოდ ფრაგმენტებიღაა შემორჩენილი. ტაძრის ქვების მნიშვნელოვანი ნაწილი კვაისას მაღაროს სასადიოლოს ასაშენებლადაა წაღებული, რომელიც ამჟამად დანგრეულია. ნატაძრალზე შემორჩენილია ქვის ფილები ორნამენტებით, სიუჟეტური რელიეფებითა და ასომთავრული წარწერებით. რელიეფურ ფილაზე, რომელზეც გამოსახულია „გაქცევა ეგვიპტეში“, მარცხენა მხარეს ასომთავრული წარწერაა ამოტვიფრული: „არსენს და მშობელთა მისთა შეუნდვეს ღმერთმა“. კვაისის ნაეკლესიარი და რელიეფები მნიშვნელოვან კულტურულ ძეგლს წარმოადგენს, ამ პერიოდის ოსტატები მარტივი ფორმების გამოყენებით აღწევდნენ უდიდეს გამომსახველობას. კვაისის ჯვრის ეკლესია ნაგები ყოფილა წითელი ტუფით.