საღამოს ეკლესია

საღამოს ეკლესია სამცხე-ჯავახეთში, ნინოწმინდის მუნიციპალიტეტში, საღამოს ტბის აღმოსავლეთ სანაპიროსთან მდებარეობს. დაახლოებით 1996 მეტრის სიმაღლეზე გაშლილ სოფელში ტბის პეიზაჟსა და შუა საუკუნეების ქვის ხუროთმოძღვრებას ერთად გაეცნობით.

სოფელი და მისი ეკლესიები

საღამოში სამი ქართული ეკლესიაა შემორჩენილი. მათ შორის უძველესად X საუკუნის მოზრდილი დარბაზული ტაძარი მიიჩნევა. აქ აღწერილი, სოფლის სამხრეთ ნაწილში მდებარე ეკლესია X–XIII საუკუნეებით თარიღდება და სხვა ეკლესიებთან შედარებით უკეთაა შემონახული. განსხვავებული დათარიღებებისა და რამდენიმე ძეგლის არსებობის გამო, ადგილზე კონკრეტული ეკლესია რუკასა და გარეგნულ ნიშნებს შეუჯერეთ.

ფასადებზე რუხი და ვარდისფერი ქვები ენაცვლება ერთმანეთს. ქვის წყობას ჩუქურთმები ამკობს, ცალკეულ ზედაპირებზე კი ასომთავრული წარწერების კვალი ჩანს. სწორედ ქვის ფერის, მორთულობისა და ძველი დამწერლობის ერთობლიობა იქცევს ყურადღებას ამ მცირე ძეგლთან.

ძველი სახელები და წარწერები

საღამოს ტბას „დუმაგიოლის“ სახელითაც მოიხსენიებდნენ. ვახუშტი ბაგრატიონის რუკაზე მის სანაპიროსთან სოფელი დუმაა აღნიშნული — ძველი სახელწოდება ამ ადგილის ისტორიულ გეოგრაფიასაც გვახსენებს.

ტბის მიდამოებიდან ცნობილია მეფეთა მეფე დავითის, დავით VII ულუს (1247–1270), სადიდებელი წარწერა ერთ-ერთ სტელაზე: „ადიდენ და დაამყარენ ღმერთმან, ყოვლისა აღმოსავლეთისა და დასავლეთისა თვითმპყრობელი, მეფეთა მეფე დავით“. ეს წარწერა სანაპიროს ისტორიული გარემოს ნაწილია და ეკლესიის ფასადზე ხილულ ტექსტთან ავტომატურად არ უნდა გავაიგივოთ.

რა ვნახოთ ახლომახლო

ეკლესიის დათვალიერებას საღამოს ტბასთან გაჩერება და განძანის ნათლისმცემლის ეკლესიის მონახულება შეგიძლიათ დაუკავშიროთ. გზის გაგრძელებისას ფარავნის ტბაც ამავე მხარის ბუნებისა და კულტურის გასაცნობად საინტერესო მიმართულებაა. ეკლესიის ინტერიერში შესვლის შესაძლებლობა ადგილზე დააზუსტეთ.