სავანის წმ. ნიკოლოზის ეკლესია

სავანის წმ. ნიკოლოზის ეკლესია მდებარეობს ზემო იმერეთში, საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ სავანის ტერიტორიაზე.

ეკლესია სტილისტური ნიშნებიდან გამომდინარე აგებული უნდა იყოს X-XI სს-ში. ის წარმოადგენს მცირე ზომის, თავისუფალი ჯვრის ტიპის გუმბათოვანი ეკლესიას. ტაძრის გარე ზომებია: 6,7X6,4 მ. ჯვრის ფორმის გეგმის აღმოსავლეთი მკლავი სხვებთან შედარებით ოდნავ უფრო გრძელია. სხვა მკლავები ასიმეტრიული გეგმარებისაა და გარე მხრებისკენ ვიწროვდებიან. ინტერიერში ცენტრალურ ნაწილს გუმბათქვეშა სივრცე წარმოადგენს, რომელიც ოთხ მხარეზე თაღებითაა გახსნილი და აღმოსავლეთით საკურთხეველს უკავშირდება, დანარჩენ მხარეებზე კი შესაბამის მკლავებში მოქცეულ სათავსებს. საკურთხეველში თაღოვანი სარკმლის ორივე მხარეს თითო ნიშაა მოწყობილი, რომლებიც შიგნითკენ ფართოვდებიან. დანარჩენი მკლავების გრძივ კედლებში თითო თაღოვანი სარკმელია გაჭრილი, სამხრეთ და დასავლეთ მკლავების სარკმლებს ქვემოთ შიგნიდან თაღოვანი, ნაოთხალი შესასვლელებია. საკურთხეველში და ჩრდილო მკლავში შემორჩენილია ფრესკის ფრაგმენტები. ქვის იატაკიც მხოლოდ საკურთხეველშია შემორჩენილი. ფასადებზე საპირეებად თლილი, სწორკუთხა ქვის ფილებია გამოყენებული. წყობა ძირითადად თარაზულია. მკლავების ზედა ნაწილები და გუმბათის ყელი ყორექვითაა ამოყვანილი. კარების საპირეები დიდი ზომის ქვებითაა აწყობილი, ბალავრის ქვები ორივეს თაღებით აქვს მორთული, ხოლო გვერდებზე შვეულად წყვილ-წყვილი ლილვი ჩასდევთ. გუმბათის ყელის სარკმლებს ალაგ-ალაგ შემორჩენილი აქვს პირვანდელი ლილვებით მორთული ქვები. ლილვები დაბალი რელიეფითაა ნაკვეთი. ეკლესია ერთსაფეხურიან ზეძირკველზე დგას.