წოფის ციხე

წოფის ციხე ქვემო ქართლის მხარეში, მარნეულის მუნიციპალიტეტის სოფელ სადახლოსთან ახლოს მდებარეობს. იგი V-VI საუკუნეებით თარიღდება. სიმაგრე კლდოვან მთაზეა აგებული. შემორჩენილია ზედა ციხის ნანგრევები და გალავნის კედლის ფრაგმენტები, რომელიც სამხრეთის კლდოვანი ფერდობის დიდ ტერიტორიას ზღუდავს. ზედა ციხე ერთი ორი თანაბარი ზომის მონაკვეთადაა გაყოფილი ერთი განივი კედლით. ციხის ირგვლივ ოთხი ნახევარწრიული ბურჯია დატანებული. წყობის შემაგრებისთვის ბურჯები ჩართულია გალავნის კედლებშიც. აქვეა საცხოვრებელი კომპლექსების ნაშთები და მცირე ეკლესიის ნანგრევები. ზღუდის წყობაში და ციხის სხვა ნაწილების შენებისას გამოყენებულია უფრო ადრეული „ციკლოპური“ კედლები. ციხის გრძივი ღერძი განვითარებულია ჩრდილოეთიდან სამხრეთით და გეგმაში ელიფსური მფორმა აქვს. ციხის კედლები თეთრი ფერის კირქვის სწორკუთხა კვადრებით, ე.წ. უჯარმული წყობითაა ნაგები. წოფის ციხის მიდამოებში ადამიანის ცხოვრების კვალი ქვედა პალეოლითის ხანიდან დასტურდება, აქ აღმოჩენილია გვიანდელი ბრინჯაოსა და ადრინდელი რკინის ხანის ნამოსახლარებიც. ციხე-სიმაგრესთან ნასოფლარია, სადაც VI-VII საუკუნეებით დათარიღებული ორი დარბაზული ტიპის საყდარია შემორჩენილი.