ჩაჟაშის მაცხოვრის ეკლესია

ჩაჟაშის მაცხოვრის ეკლესია სვანეთში, მესტიის მუნიციპალიტეტში, უშგულის თემის სოფელ ჩაჟაშში მდებარეობს. იგი X საუკუნით თარიღდება. ფიქლით ნაგებ დარბაზულ ნაგებობას გალავანი და უფრო გვიანი პერიოდის ფიქალისვე მინაშენი აქვს. ეკლესიის დარბაზი გეგმაში კვადრატს უახლოვდება და ნახევარწრიული, მოზრდილკონქიანი აფსიდით სრულდება, რომლის ცენტრში ერთი დიდი სარკმელია გაჭრილი, ფართო, ღრმა წირთხლებით. მეორე სარკმელი დასავლეთ კედელშია. აფსიდის კედლის სამხრეთ და ჩრდილოეთ კიდეებში მომცრო, ღრმა, სწორკუთხა ნიშებია. აფსიდი სამი საფეხურითაა ამაღლებული და დარბაზისგან მაღალი, სამთაღოვანი ქვის კანკელითაა გამიჯნული. შიგნით მაღალი, მასიური, ქვის ტრაპეზია, რომლის წინა პირი მსხვილი ორნამენტული მოტივებითაა მოხატული. დარბაზის შიდა სივრცე საკმაოდ ძუნწადაა დანაწევრებული – ორსაფეხუროვანი, არც ისე განიერი, საბჯენი თაღი კამარას ორ, უთანაბრო ნაწილად ჰყოფს და კაპიტელების გარეშე, პირდაპირ ორსაფეხურიანვე პილასტრებში გადადის. გრძივ კედლებზე კედლის თაღები გადაყვანილი არ არის. პილასტრები პირდაპირ, ბაზისების გარეშე, გრძივი კედლების ძირში მოწყობილ თითო, მაღალ ჩამოსაჯდომ საფეხურს ეყრდნობა. დასავლეთის კედელში მინაშენში გასასვლელი კარია, რომელიც დარბაზის მხრიდან თაღოვანია, მინაშენის მხრიდან კი - სწორკუთხა. დასავლეთ კედლის ზედა ნაწილს ვიწრო, ერთსაფეხუროვანი, შეკიდული თაღი შემოუყვება, კონსოლების გარეშე. ტაძრის ინტერიერი XVII საუკუნეშია მოხატული. მოხატულობა შემორჩენილია მინაშენშიც, დარბაზში შესასვლელი კარის ორივე მხარეს. ეკლესია შებათქაშებული ყოფილა, თუმცა ამჟამად შებათქაშება დასავლეთ და ჩრდილოეთ ფასადებზეა შერჩენილი. ჩრდილოეთ ფასადის ზედა ნაწილში ინტერიერის მოხატულობის თანადროული ფრესკის ფრაგმენტებია შემორჩენილი. სამხრეთ ფასადი წყობის მსუბუქი შეღრმავებით მიღებული, ორი მაღალი,ოდნავ ბოლოებგაფართოებული თაღითაა დეკორირებული. ეკლესიას შემორჩენილი აქვს ძველი, მასიური ხის კარი, ორივე მხრიდან ლითონის სადა მოჭედილობით. ტაძარში დაცულია XI საუკუნის, დაფერილი ვერცხლის ხატი, მაცხოვრის წელსზევითი გამოსახულებით, რომლის XIII საუკუნის ჭედურ ჩარჩოზე ხადუმ სატარვანშელის სავედრებელი, რელიეფური ასომთავრული წარწერაა.