ჩოხატაური

ჩოხატაურის შესახებ

ჩოხატაური გურიის მხარეში მდებარე მუნიციპალიტეტია. სახელწოდება საგვარეულო სახელიდან (ჩახატარაშვილი, ჩხატარაშვილი) არის ნაწარმოები. ეს რაიონი ხშირად ყოფილა სისხლისღვრისა თუ ავბედითობის მოწმე. იმერეთის აჯანყების დროს, 1820 წლის აპრილიდან აგვისტომდე, ჩახატაური რუსეთის იმპერიის ჯარებსა და აჯანყებულ გურულებს შორის ბრძოლების ერთ-ერთ პოლიგონს წარმოადგენდა. დღესდღეობით ჩოხატაურში ფუნქციონირებს: 4 მუზეუმი, კულტურის ცენტრი, ხელოვნების გალერეა, ჩოხატაურის სახალხო თეატრი და 33 ბიბლიოთეკა. რაიონში წამყვანი დარგია სოფლის მეურნეობა (მეხილეობა, მარცვლეულის მეურნეობა, მევენახეობა, მეჩაიეობა, მეცხოველეობა). მნიშვნელოვანი ადგილი უჭირავს მინერალური წყლის - „ნაბეღლავის“ ჩამოსასხმელ ქარხანას. გარდა მინერალური წყლისა, მუნიციპალიტეტის მთავარი წიაღისეული სიმდიდრეა: მინერალური საღებავები, პირიტი, საშენი ქვები, სააგურე და საკერამიკე მიწა. დიდი პოპულარობისთ სარგებლობს სამთო-კლიმატური კურორტები ბახმარო და ნაბეღლავი. ნაძვების სურნელსა და ნისლებში გახვეული ბახმარო, ჯაჯის ტბა, ამწვანებული თუ შემოდგომისფერი ტყეები, კულტურული ძეგლები და ეს ყველაფერი კი გურულების ენამოსწრებული იუმორით შეზავებული, ვფიქრობ, ნამდვილად არის მიზეზი, რომ ჩოხატაურსა და ზოგადად გურიას ერთხელ მაინც ესტუმროთ.

გეოგრაფია და კლიმატი

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტი დასავლეთ საქართველოში, გურიის მხარეში მდებარეობს. მისი ადმინისტრაციული ცენტრია დაბა ჩოხატაური. ჩოხატაურს ჩრდილოეთით სამტრედიისა და ვანის მუნიციპალიტეტები ესაზღვრება, აღმოსავლეთით — ვანის, სამხრეთით — ხულოსა და ადიგენის, დასავლეთით კი — ოზურგეთისა და ლანჩხუთის. მუნიციპალიტეტი შედგება 2 დაბისა და 60 სოფლისგან. რაიონის უმეტესი ნაწილი მთაგორიანია, ტერიტორიის 60% ზეგნებსა და მთებს უჭირავს. ჩოხატაურის უმაღლესი ადგილი მწვერვალი მეფისწყაროა (ზღვის დონიდან 2850 მეტრი). მუნიციპალიტეტის მთავარი მდინარეა სუფსა. რაიონის დიდი ნაწილი ტყიანია. მთის კალთებზე ვხვდებით: წიფელს, მუხას, წაბლს, სოჭს, ჭადარს, რცხილასა და თხემლას, 1500-1600 მეტრის ზევით კი ნაძვისა და სოჭის ტყეები ჭარბობს. ჩოხატაურის ტყეები მდიდარია ფაუნის მრავალფეროვნებით, აქ ბინადრობენ: შველი, არჩვი, გარეული ღორი, კურდღელი, მგელი, დათვი, მელა, მაჩვი და სხვა.
ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში სუბტროპიკული ჰავაა. ბარში, 500-600 მეტრამდე, ზღვის სუბტროპიკული ჰავაა, მთებში კი - ნოტიო. საშუალო წლიური ტემპერატურა ბარში 12°C-ა, მაღალ მთაში კი 0-4°C. თოვლი მთაში დაახლოებით 5-6 თვე არ დნება.

რა ვნახოთ

ჩოხატაური გამოირჩევა სილამაზით, განსაკუთრებით გაზაფხულზე, როცა სრულიად სიმწვანეშია ჩაფლული და გარშემო აკაციის ყვავილის სურნელი ტრიალებს. ვინც ბახმაროს წვევია და „მზის ჩასავალი გორიდან“ მინავლული სხივებით ავარდისფერებული ღრუბლების ზღვისთვის გადაუხედავს, ანდაც პირველ სხივებს შეხვედრია „მზის ამოსავალ გორზე“, ეს სანახაობა ნამდვილად არასოდეს დაავიწყდება. ბახმაროში მიმავალი კი აუცილებლად უნდა გაჩერდეთ ნაბეღლავში და მინერალური წყალი დააგემოვნოთ, ეს ბახმაროსკენ მიავალი დამსვენებლებისა თუ მოგზაურებისთვის ერთგვარი ტრადიციაა. ჩოხატაური ტბებისა და ჩანჩქერების სიმრავლით არ გამოირჩევა, თუმცა ალპურ მდელოებსა და მოლურჯო მთებს შორის მოქცეული ჯაჯის ტბა, თვალუწვდენელი ხედებით, ერთ-ერთი შესანიშნავი ადგილია ხეტიალის მოყვარულთათვის. ბუნების სილამაზესთან ერთად, რაიონში უძველესი და საინტერესო კულტურულ-ისტორიული ძეგლების მონახულებასაც შეძლებთ: ეკლესია-მონასტრები, ციხე-სიმაგრეთა ნანგრევები, ერისთავთა რეზიდენცია და სხვა. განსაკუთრებით ცნობილია XIII-IX საუკუნეების ერკეთის მთავარანგელოზის ეკლესია და ნახევრად კლდეში გამოკვეთილი უდაბნოს მამათა მონასტერი. ჩოხატაურში ფუნქციონირებს მხარეთმცოდნეობის მუზეუმი. მუზეუმში დაცული არქეოლოგიური მასალა მოიცავს პერიოდს ძვ.წ. VI-V საუკუნეებიდან განვითარებულ შუასაუკუნეებამდე (სამუშაო იარაღები, ჭურჭელი, სხვადასხვა ინვენტარი, ნუმიზმატური ნიმუშები, საბრძოლო იარაღი და ა.შ.).